Märchen auf Deutsch und Sorani · 6 Teile
„Der Wolf und die sieben jungen Geißlein“ steht als Nummer 5 in den Kinder- und Hausmärchen der Brüder Grimm. Es erzählt von einer Ziegenmutter, ihren sieben Kindern und einem Wolf, der zweimal abgewiesen wird, weil die Kinder genau hinhören und hinsehen.
چیرۆکی «گورگ و هەفت کارژۆڵەکە» ژمارە ٥ـە لە کۆمەڵە چیرۆکی منداڵان و ماڵەوەی برایانی گریم. باسی دایکە بزنێک و هەفت منداڵەکەی و گورگێک دەکات کە دوو جار دەگەڕێنرێتەوە، چونکە منداڵەکان بە وردی گوێ دەگرن و سەیر دەکەن.
Es war einmal eine alte Geiß, die hatte sieben junge Geißlein und liebte sie, wie eine Mutter ihre Kinder liebt. Eines Tages wollte sie in den Wald gehen und Futter holen. Sie rief alle sieben herbei und sagte: „Liebe Kinder, ich will hinaus in den Wald. Seid auf der Hut vor dem Wolf! Wenn er hereinkommt, frisst er euch mit Haut und Haar. Er verstellt sich oft, aber an seiner rauen Stimme und an seinen schwarzen Füßen werdet ihr ihn gleich erkennen.“ Die Geißlein versprachen, gut aufzupassen, und die Mutter ging getrost fort.
هەبوو نەبوو، بزنێکی پیر هەبوو، هەفت کارژۆڵەی بچووکی هەبوو و وەک چۆن دایکێک منداڵەکانی خۆش دەوێت، ئەوانیشی خۆش دەویست. ڕۆژێک ویستی بچێتە دارستان و خۆراک بهێنێت. هەر هەفتیانی بانگ کرد و گوتی: «منداڵە ئازیزەکانم، من دەچمە دارستان. ئاگاتان لە گورگ بێت! ئەگەر بێتە ژوورەوە، هەمووتان بە پێست و مووەوە دەخوات. زۆر جار خۆی دەگۆڕێت، بەڵام لە دەنگە زبرەکەی و پێیە ڕەشەکانیەوە یەکسەر دەیناسنەوە.» کارژۆڵەکان بەڵێنیان دا کە زۆر ئاگادار بن، و دایکەکەش بە دڵنیاییەوە ڕۆیشت.
Es dauerte nicht lange, da klopfte jemand an die Haustür und rief: „Macht auf, ihr lieben Kinder, eure Mutter ist da und hat jedem von euch etwas mitgebracht.“ Aber die Geißlein hörten an der rauen Stimme, dass es der Wolf war. „Wir machen nicht auf“, riefen sie, „du bist nicht unsere Mutter. Die hat eine feine, liebliche Stimme, deine aber ist rau. Du bist der Wolf!“ Da ging der Wolf zu einem Krämer, kaufte sich ein großes Stück Kreide und aß es auf. Davon wurde seine Stimme fein.
زۆری پێ نەچوو، کەسێک لە دەرگای ماڵەکەی دا و بانگی کرد: «دەرگاکە بکەنەوە، منداڵە ئازیزەکانم، دایکتان هاتەوە و بۆ هەر یەکێکتان شتێکی هێناوە.» بەڵام کارژۆڵەکان لە دەنگە زبرەکەیەوە زانییان کە گورگەکەیە. هاواریان کرد: «دەرگا ناکەینەوە، تۆ دایکی ئێمە نیت. دایکمان دەنگێکی ناسک و شیرینی هەیە، بەڵام دەنگی تۆ زبرە. تۆ گورگەکەیت!» ئینجا گورگەکە چووە لای دوکاندارێک، پارچەیەکی گەورە تەباشیری کڕی و خواردی. بەمە دەنگی ناسک بوو.
Dann kam er zurück, klopfte wieder und rief mit feiner Stimme: „Macht auf, ihr lieben Kinder, eure Mutter ist da.“ Doch er hatte seine schwarze Pfote ins Fenster gelegt. Die Kinder sahen sie und riefen: „Wir machen nicht auf, unsere Mutter hat keinen schwarzen Fuß wie du. Du bist der Wolf!“ Da lief der Wolf zu einem Bäcker und sagte: „Ich habe mich am Fuß gestoßen, streich mir Teig darüber.“ Danach lief er zum Müller: „Streu mir weißes Mehl auf meine Pfote.“ Der Müller dachte, der Wolf wolle jemanden betrügen, und weigerte sich. Aber der Wolf drohte: „Wenn du es nicht tust, fresse ich dich.“ Da fürchtete sich der Müller und machte ihm die Pfote weiß.
پاشان گەڕایەوە، دیسان لە دەرگای دا و بە دەنگێکی ناسک گوتی: «دەرگاکە بکەنەوە، منداڵە ئازیزەکانم، دایکتان هاتەوە.» بەڵام پێیە ڕەشەکەی خستبووە سەر پەنجەرەکە. منداڵەکان بینییان و هاواریان کرد: «دەرگا ناکەینەوە، دایکی ئێمە پێی ڕەش نییە وەک تۆ. تۆ گورگەکەیت!» ئینجا گورگەکە ڕای کرد بۆ لای نانەوایەک و گوتی: «پێم بە شتێکدا کێشاوە، هەویری پێدا بهێنە.» دواتر چووە لای ئاشەوانێک: «ئاردی سپی بکە بە پێمدا.» ئاشەوانەکە بیری کردەوە کە گورگەکە دەیەوێت کەسێک بخەڵەتێنێت، بۆیە ڕازی نەبوو. بەڵام گورگەکە هەڕەشەی لێ کرد: «ئەگەر نەیکەیت، دەتخۆم.» ئاشەوانەکە ترسا و پێیەکەی بۆ سپی کرد.
Zum dritten Mal ging der Bösewicht zur Haustür, klopfte und sagte: „Macht auf, Kinder, euer liebes Mütterchen ist heimgekommen und hat jedem von euch etwas aus dem Wald mitgebracht.“ Die Geißlein riefen: „Zeig uns erst deine Pfote, damit wir wissen, dass du unsere Mutter bist.“ Da legte er die Pfote ins Fenster, und als sie sahen, dass sie weiß war, glaubten sie ihm und machten die Tür auf. Herein kam der Wolf. Sie erschraken und wollten sich verstecken: das erste unter dem Tisch, das zweite im Bett, das dritte im Ofen, das vierte in der Küche, das fünfte im Schrank, das sechste unter der Waschschüssel, das siebente im Kasten der Wanduhr. Aber der Wolf fand sie alle und verschluckte eines nach dem anderen. Nur das jüngste im Uhrkasten fand er nicht. Satt trollte er sich hinaus, legte sich auf der grünen Wiese unter einen Baum und schlief ein.
بۆ جاری سێیەم گورگە بەدکارەکە هاتەوە بەر دەرگا، لە دەرگای دا و گوتی: «دەرگاکە بکەنەوە، منداڵینە، دایکە ئازیزەکەتان گەڕاوەتەوە و لە دارستانەوە بۆ هەر یەکێکتان شتێکی هێناوە.» کارژۆڵەکان گوتیان: «سەرەتا پێت نیشان بدە، با بزانین تۆ دایکمانیت.» ئینجا پێیەکەی خستە سەر پەنجەرەکە، و کاتێک بینییان سپییە، باوەڕیان پێ کرد و دەرگاکەیان کردەوە. گورگەکە هاتە ژوورەوە. ترسان و ویستیان خۆیان بشارنەوە: یەکەمیان لە ژێر مێزەکە، دووەمیان لە ناو جێگەکە، سێیەمیان لە ناو تەنوورەکە، چوارەمیان لە چێشتخانەکە، پێنجەمیان لە ناو دۆڵابەکە، شەشەمیان لە ژێر تەشتی جلشۆرینەکە، و هەفتەمیان لە ناو سندوقی کاتژمێرە دیوارییەکە. بەڵام گورگەکە هەموویانی دۆزییەوە و یەک لە دوای یەک قووتی دان. تەنیا بچووکترینیانی نەدۆزییەوە کە لە ناو سندوقی کاتژمێرەکەدا بوو. گورگەکە بە تێری چووە دەرەوە، لە مێرگە سەوزەکەدا لە ژێر دارێک پاڵکەوت و خەوی لێ کەوت.
Bald darauf kam die alte Geiß aus dem Wald zurück. Die Haustür stand weit offen, Tisch, Stühle und Bänke waren umgeworfen, die Waschschüssel lag in Scherben, Decke und Kissen waren aus dem Bett gezogen. Sie suchte ihre Kinder und rief sie nacheinander beim Namen, aber niemand antwortete. Erst als sie an das jüngste kam, rief eine feine Stimme: „Liebe Mutter, ich stecke im Uhrkasten.“ Sie holte es heraus, und es erzählte ihr, dass der Wolf gekommen war und die anderen gefressen hatte. Weinend ging die Geiß mit ihm hinaus. Auf der Wiese lag der Wolf unter dem Baum und schnarchte, dass die Äste zitterten. Da sah sie, dass sich in seinem vollen Bauch etwas regte und zappelte. „Sollten meine Kinder noch am Leben sein?“ Das Geißlein musste nach Hause laufen und Schere, Nadel und Zwirn holen. Dann schnitt die Mutter dem Wolf den Bauch auf, und kaum hatte sie einen Schnitt getan, streckte schon ein Geißlein den Kopf heraus. Alle sechs sprangen nacheinander heraus, lebendig und unversehrt, denn der Wolf hatte sie in seiner Gier ganz hinuntergeschluckt.
زۆری پێ نەچوو، بزنە پیرەکە لە دارستانەوە گەڕایەوە. دەرگای ماڵەکە بە تەواوی کراوە بوو، مێز و کورسی و تەختەکان هەڵگەڕابوونەوە، تەشتی جلشۆرینەکە شکابوو، لێفە و سەرینەکان لە جێگەکە دەرهێنرابوون. بەدوای منداڵەکانیدا گەڕا و یەک بە یەک بە ناو بانگی کردن، بەڵام کەس وەڵامی نەدایەوە. تەنیا کاتێک گەیشتە بچووکترینیان، دەنگێکی ناسک گوتی: «دایکە گیان، من لە ناو سندوقی کاتژمێرەکەدام.» دایکەکە دەری هێنا، و کارژۆڵەکە بۆی گێڕایەوە کە گورگەکە هاتووە و ئەوانی تری خواردووە. بزنەکە بە گریانەوە لەگەڵیدا چووە دەرەوە. لە مێرگەکەدا گورگەکە لە ژێر دارەکە پاڵکەوتبوو و وا پرخەی دەکرد کە لقەکان دەلەرزین. ئینجا بینی کە شتێک لە ناو سکە پڕەکەیدا دەجووڵێت. «ئایا منداڵەکانم هێشتا زیندوون؟» کارژۆڵەکە ڕای کرد بۆ ماڵەوە و مقەست و دەرزی و دەزووی هێنا. پاشان دایکەکە سکی گورگەکەی هەڵدڕی، و هێشتا تەنیا یەک بڕینی کردبوو، کارژۆڵەیەک سەری دەرهێنا. هەر شەشیان یەک لە دوای یەک بازیان دایە دەرەوە، زیندوو و ساغ، چونکە گورگەکە لە چاوچنۆکیدا بە تەواوی قووتی دابوون.
Die Mutter sagte: „Jetzt geht und sucht Wackersteine, damit füllen wir dem gottlosen Tier den Bauch, solange es noch schläft.“ Die sieben Geißlein schleppten in aller Eile Steine herbei und steckten so viele in den Bauch, wie hineingingen. Dann nähte die Mutter ihn wieder zu, so schnell, dass der Wolf nichts merkte. Als er ausgeschlafen hatte, bekam er großen Durst und wollte zum Brunnen gehen. Bei jedem Schritt stießen die Steine in seinem Bauch aneinander und rappelten. Da rief er: „Was rumpelt und pumpelt in meinem Bauch herum? Ich meinte, es wären sechs Geißlein, so sind’s lauter Wackerstein.“ Am Brunnen bückte er sich über das Wasser, da zogen ihn die schweren Steine hinein, und er ertrank. Als die sieben Geißlein das sahen, kamen sie herbeigelaufen, riefen laut „Der Wolf ist tot! Der Wolf ist tot!“ und tanzten mit ihrer Mutter vor Freude um den Brunnen herum.
دایکەکە گوتی: «ئێستا بڕۆن بەردی گەورە بدۆزنەوە، تا ئەم گیانلەبەرە بەدکارە هێشتا خەوتووە، سکی پێ پڕ دەکەین.» هەفت کارژۆڵەکە بە پەلە بەردیان هێنا و هێندەیان خستە ناو سکیەوە کە جێی دەبوویەوە. پاشان دایکەکە بە خێرایی سکەکەی دووریەوە، بە جۆرێک کە گورگەکە هیچی هەست پێ نەکرد. کاتێک گورگەکە لە خەو هەستا، زۆر تینووی بوو و ویستی بچێتە سەر بیرەکە. بە هەر هەنگاوێک بەردەکان لە ناو سکیدا بەریەک دەکەوتن و دەنگیان دەهات. ئینجا هاواری کرد: «ئەوە چییە لە ناو سکمدا گرمە و هۆڕەیەتی؟ وام دەزانی شەش کارژۆڵەن، کەچی هەمووی بەردن!» لە سەر بیرەکە بەسەر ئاوەکەدا چەمایەوە، ئینجا بەردە قورسەکان ڕایانکێشایە ناوەوە و خنکا. کاتێک هەفت کارژۆڵەکە ئەمەیان بینی، ڕایانکرد و بە دەنگی بەرز هاواریان کرد: «گورگەکە مرد! گورگەکە مرد!» و لەگەڵ دایکیان لە خۆشیدا بە دەوری بیرەکەدا هەڵپەڕین.
Eigene zweisprachige Nacherzählung nach den Kinder- und Hausmärchen der Brüder Grimm (Nr. 5, Ausgabe letzter Hand 1857, gemeinfrei); der Spruch des Wolfs am Brunnen steht dort wörtlich so. Der Sorani-Text ist sinngemäß und wartet auf muttersprachliche Durchsicht.
Zur Märchenwelt