Jede Zeitform im Sorani entsteht aus einem der beiden Verbstämme. Wer weiß, welcher Stamm wohin gehört, behält den Überblick.
2 Stämme · 8 Formen · 3 Reihen Endungen · zum Ausdrucken
Ein klares System: Gegenwart, Zukunft, Konjunktiv und Befehl kommen aus dem Präsensstamm, alle Vergangenheitsformen aus dem Vergangenheitsstamm. Eine eigene Futurform gibt es nicht; das Präsens steht auch für die Zukunft.
سیستەمەکە ڕوونە: ئێستا، داهاتوو، داخوازی و فەرمان لە ڕەگی ڕانەبردووەوە دێن، هەموو شێوەکانی ڕابردوو لە ڕەگی ڕابردووەوە. داهاتوو شێوەی تایبەتی نییە؛ ڕانەبردوو بۆ داهاتووش بەکاردێت.Am Beispiel ڕۆیشتن (gehen). Rot sind die Teile, die eine Zeitform kennzeichnen.
ڕۆPräsensstamm
ڕۆیشتVergangenheitsstamm
| Zeitform | Bildung | Sorani | Deutsch |
|---|---|---|---|
| Präsens und Futur | دە + Präsensstamm + Endung | دەڕۆم | ich gehe |
| Verlaufsform | خەریک + Endung + Präsens | خەریکم دەڕۆم | ich bin dabei zu gehen |
| Konjunktiv | ب + Präsensstamm + Endung | بڕۆم | dass ich gehe |
| Imperativ | ب + Präsensstamm | بڕۆ | geh! |
| Präteritum | Vergangenheitsstamm + Endung | ڕۆیشتم | ich ging |
| Imperfekt | دە + Vergangenheitsstamm + Endung | دەڕۆیشتم | ich ging gerade |
| Perfekt | Vergangenheitsstamm + وو + Endung | ڕۆیشتووم | ich bin gegangen |
| Plusquamperfekt | Vergangenheitsstamm + بوو + Endung | ڕۆیشتبووم | ich war gegangen |
In der Vergangenheit hängt es am Objekt: Verben ohne Objekt nehmen die gewohnten Endungen, Verben mit Objekt die kurzen Endungen des Ergativ.
| Person | Präsens | Vergangenheit ohne Objekt | Vergangenheit mit Objekt |
|---|---|---|---|
| 1. Sg. · ich | ـم | ـم | ـم |
| 2. Sg. · du | ـیت | ـیت | ـت |
| 3. Sg. · er, sie | ـێت، ـات | keine Endung | ـی |
| 1. Pl. · wir | ـین | ـین | ـمان |
| 2. Pl. · ihr | ـن | ـن | ـتان |
| 3. Pl. · sie | ـن | ـن | ـیان |
Falschمنی بینی
Richtigبینیم
منی بینی heißt „er oder sie sah mich“. Für „ich sah ihn“ sagt man ئەوم بینی oder kurz بینیم.
Falschمن نان خواردم
Richtigمن نان‍‍م خوارد
Verben mit Objekt: In der Vergangenheit wandert die Endung ans Objekt.
Falschکاتێک منداڵ بووم، هەموو هاوینێک چووم
Richtigکاتێک منداڵ بووم، هەموو هاوینێک دەچووم
Was sich früher wiederholte, steht im Imperfekt mit دە.
ئێستا و داهاتوو لە ڕەگی ڕانەبردوو، هەموو ڕابردوو لە ڕەگی ڕابردوو. ئەمە کلیلی هەموو کاتەکانە.
Nutze diese Seite als Baustein im Sorani-Lernweg: erst verstehen, dann üben, anschließend mit Karteikarten und Beispielsätzen wiederholen.
