Worum geht es auf der Seite Das Perfekt ڕابردووی تەواو?

Diese Seite erklärt Das Perfekt ڕابردووی تەواو im Kontext von Sorani-Kurdisch und unterstützt das Lernen mit Beispielen, Übungen oder weiterführenden Materialien.

Für welches Lernniveau ist diese Seite geeignet?

Die Inhalte sind Teil des strukturierten Lernwegs der Kurdisch Akademie. Lernende können über den Niveau-Test oder die CEFR-Lernwege A1 bis C2 passende Inhalte auswählen.

Wie lerne ich nach dieser Seite am besten weiter?

Empfohlen sind passende Übungen, Karteikarten, Wörterbucharbeit und die nächsten Lektionen im Lernweg. Die Links am Seitenende führen zu passenden Anschlussseiten.

Das Perfekt · ڕابردووی تەواو · B1

Wozu Perfekt? Das Perfekt im Sorani-Kurdischen drückt abgeschlossene Handlungen in der Vergangenheit aus, die in Bezug zur Gegenwart stehen — oder Ereignisse, deren Auswirkungen noch spürbar sind. Es deckt sich häufig mit dem deutschen Perfekt, hat aber eigene Besonderheiten.

ڕابردووی تەواو بۆ ئەو کردارانە بەکاردەهێنرێت کە لە ڕابردوودا تەواو بوون، بەڵام کاریگەرییان تا ئێستا ماوە.

① Wann benutzt man das Perfekt? کەی بەکاری دەهێنین؟

🔗 1 · Vergangenes mit Wirkung in die Gegenwart

Die Auswirkungen sind noch sichtbar oder wirksam.

Zozan ist Professorin an der Universität geworden. زۆزان بووە بە پڕۆفیسۆری زانستگەکە. Zozan bûwe be profîsorî zanistgekê.

Mein Bruder ist eingeschlafen. براکەم خەوی لێکەوتووە. Brakem xewî lêkewtûwe.

👂 2 · Nicht selbst Erlebtes berichten

Von Ereignissen erzählen, die man nicht direkt miterlebt hat.

Letztes Jahr war Gona krank. پار گۆنا نەخۆش بوو. Par Gona nexwôş bû.

Sein Sohn hat ein Haus gekauft. کوڕەکەی خانویەکی کڕیووە. Korakay xanûyekî krrîwe.

🏛️ 3 · Feststellungen über die Vergangenheit

Historische oder allgemeine Aussagen.

Erbil war vor hundert Jahren eine große Stadt. هەولێر سەد ساڵ لەمەوبەر شارێکی گەورە بووە. Hewlêr sed sal lemewber şarekî gewre bûwe.

Die Deutschen und Franzosen haben sich Jahrhunderte lang bekriegt. ئەڵمانییەکان و فەرەنسییەکان چەندین سەدە لە شەڕدان دژ بەیەک بوون. Almanîyekan û Ferensîyekan çendîn sede le şerdan dij beyek bûn.

❔ 4 · Unbestimmte Umstände der Vergangenheit

Wann oder wo genau? Unbekannt oder unbestimmt.

Ich weiß nicht, wo ich diesen Mann (schon einmal) gesehen habe. نازانم ئەم پیاوەم (جارێک) لە کوێ بینیووە. Nazanim em piyawem (jarek) le kûye bînîwe.

Wann haben Sie dieses Haus gekauft? کەی ئەم خانووەت کڕیووە؟ Key em xanwêt krrîwe?

② Bildung des Perfekts دروستکردنی

📐 Grundformel

Präteritum + ـوە / ـووە = Perfekt

Welches Suffix? Das entscheidet der letzte Laut des Präteritalstamms:

ـوە nach Vokal (ا، وو، ی)

سووتا + وە = سووتاوە — es hat gebrannt
کڕی + وە = کڕیوە — er/sie hat gekauft
چوو + وە = چووە — er/sie ist gegangen

⚠️ Bei چوو entfällt ein و, um drei aufeinanderfolgende و zu vermeiden.

ـووە nach Konsonant (د، ت)

برد + ووە = بردووە — er/sie hat getragen
گرت + ووە = گرتووە — er/sie hat gehalten

③ Die Strukturen im Detail پێکهاتەکان

Sieben Verb-Strukturen — jede mit Konjugation, Negation und Frage. Klick zum Aufklappen:

🚶 Intransitive Verben, Stamm auf Konsonant — هاتن (kommen)

Affirmation: Verbstamm + وو + unbetontes Personalsuffix · Negation: نە + Verbstamm + وو + Personalsuffix

Konjugation		Negation
من هاتووم.	Ich bin gekommen.	من نەهاتووم.	Ich bin nicht gekommen.
تۆ هاتوویت.	Du bist gekommen.	تۆ نەهاتوویت.	Du bist nicht gekommen.
ئەو هاتووە.	Er/sie/es ist gekommen.	ئەو نەهاتووە.	Er/sie/es ist nicht gekommen.
ئێمە هاتووین.	Wir sind gekommen.	ئێمە نەهاتووین.	Wir sind nicht gekommen.
ئێوە هاتوون.	Ihr seid gekommen.	ئێوە نەهاتوون.	Ihr seid nicht gekommen.
ئەوان هاتوون.	Sie sind gekommen.	ئەوان نەهاتوون.	Sie sind nicht gekommen.

❓ Frage: gleiche Form mit Fragezeichen — mit oder ohne ئایا: تۆ هاتوویت؟ (Bist du gekommen?) · تۆ نەهاتوویت؟ (Bist du nicht gekommen?)

🔍 Transitive Verben — گرتن (fangen)

Affirmation: Verbstamm + وو + betontes Personalsuffix + ە · Negation: نە + Personalklitikon + Verbstamm + ووە

Konjugation (ohne Objekt)		Negation
من گرتوومە.	Ich habe gefangen.	من نەمگرتووە.	Ich habe nicht gefangen.
تۆ گرتووتە.	Du hast gefangen.	تۆ نەتگرتووە.	Du hast nicht gefangen.
ئەو گرتووێتی.	Er/sie/es hat gefangen.	ئەو نەیگرتووە.	Er/sie/es hat nicht gefangen.
ئێمە گرتوومانە.	Wir haben gefangen.	ئێمە نەمانگرتووە.	Wir haben nicht gefangen.
ئێوە گرتووتانە.	Ihr habt gefangen.	ئێوە نەتانگرتووە.	Ihr habt nicht gefangen.
ئەوان گرتوویانە.	Sie haben gefangen.	ئەوان نەیانگرتووە.	Sie haben nicht gefangen.

❓ Frage: تۆ گرتووتە؟ (Hast du gefangen?) · تۆ نەتگرتووە؟ (Hast du nicht gefangen?) — In der Verneinung springt das Klitikon hinter نە.

⬇️ Transitiv-modifizierte Verben, Stamm auf Konsonant — داگرتن (herunterladen)

Affirmation: Präfix + Personalklitikon + Verbstamm + وو + ە · Negation: Präfix + Personalklitikon + نە + Verbstamm + وو + ە

Konjugation (ohne Objekt)		Negation
من دامگرتووە.	Ich habe heruntergeladen.	من دامنەگرتووە.	Ich habe nicht heruntergeladen.
تۆ داتگرتووە.	Du hast heruntergeladen.	تۆ داتنەگرتووە.	Du hast nicht heruntergeladen.
ئەو دایگرتووە.	Er/sie/es hat heruntergeladen.	ئەو داینەگرتووە.	Er/sie/es hat nicht heruntergeladen.
ئێمە دامانگرتووە.	Wir haben heruntergeladen.	ئێمە داماننەگرتووە.	Wir haben nicht heruntergeladen.
ئێوە داتانگرتووە.	Ihr habt heruntergeladen.	ئێوە داتاننەگرتووە.	Ihr habt nicht heruntergeladen.
ئەوان دایانگرتووە.	Sie haben heruntergeladen.	ئەوان دایاننەگرتووە.	Sie haben nicht heruntergeladen.

❓ Frage: تۆ داتگرتووە؟ (Hast du heruntergeladen?) · تۆ داتنەگرتووە؟ (Hast du nicht heruntergeladen?) — Bei Präfix-Verben steht das Klitikon zwischen Präfix und Stamm, نە rückt davor: دا + ت + نە + گرتووە.

↩️ Intransitiv-modifizierte Verben mit Suffix ەوە — گەڕانەوە (zurückkehren)

Affirmation: Verbstamm + unbetontes Personalsuffix + ەوە · Negation: نە + Verbstamm + Personalsuffix + ەوە

Konjugation		Negation
من گەڕامەوە.	Ich bin zurückgekehrt.	من نەگەڕامەوە.	Ich bin nicht zurückgekehrt.
تۆ گەڕایتەوە.	Du bist zurückgekehrt.	تۆ نەگەڕایتەوە.	Du bist nicht zurückgekehrt.
ئەو گه‌ڕایەوه‌.	Er/sie/es ist zurückgekehrt.	ئەو نەگه‌ڕایەوه‌.	Er/sie/es ist nicht zurückgekehrt.
ئێمە گەڕاینەوە.	Wir sind zurückgekehrt.	ئێمە نەگەڕاینەوە.	Wir sind nicht zurückgekehrt.
ئێوە گەڕانەوە.	Ihr seid zurückgekehrt.	ئێوە نەگەڕانەوە.	Ihr seid nicht zurückgekehrt.
ئەوان گەڕانەوە.	Sie sind zurückgekehrt.	ئەوان نەگەڕانەوە.	Sie sind nicht zurückgekehrt.

❓ Frage: تۆ گەڕایتەوە؟ (Bist du zurückgekehrt?)

👁️ Transitiv-modifizierte Verben, Stamm auf Vokal — بینینەوە (wiedersehen, ohne Objekt)

Affirmation: Verbstamm + betontes Personalsuffix + ەوە · Negation: نە + Personalklitikon + Verbstamm + ەوە

Konjugation (ohne Objekt)		Negation
من بینیمەوە.	Ich habe wiedergesehen.	من نەمبینیەوە.	Ich habe nicht wiedergesehen.
تۆ بینیتەوە.	Du hast wiedergesehen.	تۆ نەتبینیەوە.	Du hast nicht wiedergesehen.
ئەو بینییەوە.	Er/sie/es hat wiedergesehen.	ئەو نەیبینیەوە.	Er/sie/es hat nicht wiedergesehen.
ئێمە بینیمانەوە.	Wir haben wiedergesehen.	ئێمە نەمانبینیەوە.	Wir haben nicht wiedergesehen.
ئێوە بینیتانەوە.	Ihr habt wiedergesehen.	ئێوە نەتانبینیەوە.	Ihr habt nicht wiedergesehen.
ئەوان بینییانەوە.	Sie haben wiedergesehen.	ئەوان نەیانبینیەوە.	Sie haben nicht wiedergesehen.

⚡ Beachte: In der Negation wandert das Personalklitikon hinter نە: نە + م + بینیەوە — das Ergativ-Prinzip! Das Suffix ەوە bleibt am Ende.

🎯 Transitive Verben mit Objekt — بینین (sehen, mit Objekt)

Affirmation: Objekt + Personalklitikon + Verbstamm + وە + ە · Negation: Objekt + Personalklitikon + نە + Verbstamm + وە

Konjugation (mit Objekt)		Negation
من ئەوم بینیوە.	Ich habe ihn/sie/es gesehen.	من ئەوم نەبینیوە.	Ich habe ihn/sie/es nicht gesehen.
تۆ ئەوت بینیوە.	Du hast ihn/sie/es gesehen.	تۆ ئەوت نەبینیوە.	Du hast ihn/sie/es nicht gesehen.
ئەو ئەوی بینیوە.	Er/sie/es hat ihn/sie/es gesehen.	ئەو ئەوی نەبینیوە.	Er/sie/es hat ihn/sie/es nicht gesehen.
ئێمە ئەومان بینیوە.	Wir haben ihn/sie/es gesehen.	ئێمە ئەومان نەبینیوە.	Wir haben ihn/sie/es nicht gesehen.
ئێوە ئەوتان بینیوە.	Ihr habt ihn/sie/es gesehen.	ئێوە ئەوتان نەبینیوە.	Ihr habt ihn/sie/es nicht gesehen.
ئەوان ئەویان بینیوە.	Sie haben ihn/sie/es gesehen.	ئەوان ئەویان نەبینیوە.	Sie haben ihn/sie/es nicht gesehen.

❓ Frage: کەی ئەم وێنەیەت بینیووە؟ (Wann haben Sie dieses Bild gesehen?) — mit oder ohne ئایا.

🏊 Zusammengesetzte Verben — مەلەکردن (schwimmen) & پاککردنەوە (sauber machen)

Affirmation: Wort + Personalklitikon + کردووە · Negation: Wort + Personalklitikon + نەکردووە

مەلەکردن · Perfekt		Negation
من مەلەم کردووە.	Ich bin geschwommen.	من مەلەم نەکردووە.	Ich bin nicht geschwommen.
تۆ مەلەت کردووە.	Du bist geschwommen.	تۆ مەلەت نەکردووە.	Du bist nicht geschwommen.
ئەو مەلەی کردووە.	Er/sie/es ist geschwommen.	ئەو مەلەی نەکردووە.	Er/sie/es ist nicht geschwommen.
ئێمە مەلەمان کردووە.	Wir sind geschwommen.	ئێمە مەلەمان نەکردووە.	Wir sind nicht geschwommen.
ئێوە مەلەتان کردووە.	Ihr seid geschwommen.	ئێوە مەلەتان نەکردووە.	Ihr seid nicht geschwommen.
ئەوان مەلەیان کردووە.	Sie sind geschwommen.	ئەوان مەلەیان نەکردووە.	Sie sind nicht geschwommen.

Mit Suffix ەوە: من پاکم کردووەتەوە. (Ich habe es sauber gemacht.) · Negation: من پاکم نەکردووەتەوە.

💡 Merksatz

Präteritum + ـوە / ـووە — was gestern geschah, wirkt bis heute.
Nach Vokal (ا، وو، ی) → ـوە · nach د/ت → ـووە

④ Übungen ڕاهێنان

Übung 1 · Welches Suffix passt?

Entscheide: ـوە (nach Vokal) oder ـووە (nach د/ت)?

Übung 2 · Bilde das Perfekt

Wähle die richtige Perfektform.

Übung 3 · Verneine den Satz

Wie lautet die verneinte Form?

🎬 Lernvideo ⏮️ Plusquamperfekt 🕐 Tempora-Übersicht 🦘 Ergativ 📖 Grammatik-Hub

Das Perfekt ڕابردووی تەواو