Die wichtigsten Wörter und Sätze rund um die Arbeit: Bewerbung, Vertrag und Lohn, Alltag im Betrieb und Probleme im Job. Dazu Ihre Rechte als Arbeitnehmerin oder Arbeitnehmer in Deutschland.
- Wörter
- 66 mit Artikel und Plural
- Sätze
- 20 für Gespräch, Alltag und Konflikt
- Stand
- Oktober 2026
کار بۆ زۆر کەس یەکەم هەنگاوە لە ئەڵمانیا. ئەم پەڕەیە وشە و ڕستە گرنگەکان بۆ داواکاریی کار، گرێبەست و مووچە، ڕۆژانەی کار و کێشەکانی کار کۆدەکاتەوە، لەگەڵ کورتەیەک لە مافەکانی کارمەند.
- die Bewerbung
f, -en- داواکاریی کار
- das Anschreiben
n, -- نامەی داواکاری
- der Lebenslauf
m, ¨-e- ژیاننامە (CV)
- das Bewerbungsfoto
n, -s- وێنەی داواکاری
- die Stellenanzeige
f, -n- ئاگاداریی هەلی کار
- die Stelle
f, -n- پۆستی کار
- die Einladung
f, -en- بانگهێشت
- das Vorstellungsgespräch
n, -e- چاوپێکەوتنی کار
- die Berufserfahrung
f- ئەزموونی کار
- die Qualifikation
f, -en- لێهاتوویی
- das Zeugnis
n, -se- بڕوانامە
- die Personalleitung
f, -en- بەڕێوەبەریی کارمەندان
- der Beruf
m, -e- پیشە
- die Agentur für Arbeit
f- ئاژانسی کار
- das Jobcenter
n, -- جۆبسەنتەر
Vertrag und Lohnگرێبەست و مووچە
- der Arbeitsvertrag
m, ¨-e- گرێبەستی کار
- der Arbeitnehmer · die Arbeitnehmerin
m · f- کارمەند
- der Arbeitgeber · die Arbeitgeberin
m · f- خاوەنکار
- die Probezeit
f- ماوەی تاقیکردنەوە
- unbefristet
Adj.- بێ ماوەی دیاریکراو
- befristet
Adj.- کاتی، بۆ ماوەیەکی دیاریکراو
- die Vollzeit
f- دەوامی تەواو
- die Teilzeit
f- نیوەدەوام
- die Arbeitszeit
f, -en- کاتی دەوام
- der Lohn · das Gehalt
m · n- کرێ، مووچە
- der Stundenlohn
m, ¨-e- کرێی کاتژمێرێک
- der Mindestlohn
m, ¨-e- کەمترین کرێ
- die Prämie
f, -n- پاداشت
- die Steuer
f, -n- باج
- die Sozialversicherung
f, -en- بیمەی کۆمەڵایەتی
- der Urlaub
m, -e- مۆڵەت
- die Pause
f, -n- پشوو
- die Überstunde
f, -n- کاتژمێری زیادە
- die Kündigung
f, -en- دەستلەکارکێشانەوە، دەرکردن
- das Arbeitszeugnis
n, -se- بەڵگەنامەی کار
Am Arbeitsplatzلە شوێنی کار
- der Chef · die Chefin
m · f- بەڕێوەبەر
- der · die Vorgesetzte
m · f- لێپرسراو
- der Kollege · die Kollegin
m · f- هاوکار
- der Arbeiter · die Arbeiterin
m · f- کرێکار
- das Büro
n, -s- نووسینگە
- die Werkstatt
f, ¨-en- کارگە
- die Firma
f, Firmen- کۆمپانیا
- die Abteilung
f, -en- بەش
- die Schicht
f, -en- شەفت، نۆرە
- die Nachtschicht
f, -en- شەفتی شەو
- der Feierabend
m, -e- کۆتایی دەوام
- die Besprechung
f, -en- کۆبوونەوە
- das Projekt
n, -e- پڕۆژە
- die Arbeitssicherheit
f- سەلامەتیی کار
- der Werksausweis
m, -e- ناسنامەی کار
- der Betriebsrat
m, ¨-e- ئەنجوومەنی کارمەندان
- der Koch · die Köchin
m · f- چێشتلێنەر
- der Mechaniker · die Mechanikerin
m · f- میکانیکی
- die Pflegekraft
f, ¨-e- پەرستار
- der · die Büroangestellte
m · f- کارمەندی نووسینگە
- der Lehrer · die Lehrerin
m · f- مامۆستا
- der Fahrer · die Fahrerin
m · f- شۆفێر
- der Programmierer · die Programmiererin
m · f- بەرنامەساز
- der Designer · die Designerin
m · f- دیزاینەر
- der Landwirt · die Landwirtin
m · f- جوتیار
- der Bauarbeiter · die Bauarbeiterin
m · f- کرێکاری بیناسازی
- die Reinigungskraft
f, ¨-e- پاککەرەوە
- der Verkäufer · die Verkäuferin
m · f- فرۆشیار
- der Anwalt · die Anwältin
m · f- پارێزەر
- der Arzt · die Ärztin
m · f- پزیشک
- der Polizist · die Polizistin
m · f- پۆلیس
| Thema | Was gilt |
|---|
| Mindestlohn | 13,90 Euro brutto pro Stunde seit 1. Januar 2026, ab 1. Januar 2027 14,60 Euro. Ausgenommen sind unter anderem Jugendliche unter 18 ohne Berufsabschluss, Auszubildende (sie haben eine eigene Mindestvergütung), Pflichtpraktika und Orientierungspraktika bis drei Monate. |
|---|
| Urlaub | Mindestens 20 Arbeitstage im Jahr bei einer Fünftagewoche. Tarif- oder Arbeitsvertrag geben oft mehr. |
|---|
| Krankheit | Melden Sie sich am ersten Tag vor Arbeitsbeginn krank. Der Lohn läuft bis zu sechs Wochen weiter, wenn Sie mindestens vier Wochen im Betrieb sind; danach zahlt die Krankenkasse Krankengeld. Die Praxis übermittelt die Krankschreibung elektronisch. |
|---|
| Arbeitszeit | Höchstens acht Stunden am Werktag, bis zu zehn, wenn im Durchschnitt von sechs Monaten acht nicht überschritten werden. Pause: 30 Minuten ab mehr als sechs Stunden, 45 Minuten ab mehr als neun Stunden. Eine Reform ist geplant, aber noch nicht beschlossen. |
|---|
| Mutterschutz | Sechs Wochen vor und acht Wochen nach der Geburt, bei Früh- und Mehrlingsgeburten zwölf. Von der Schwangerschaft bis vier Monate nach der Geburt darf in der Regel nicht gekündigt werden. |
|---|
| Kündigung | Nur auf Papier mit Unterschrift gültig, nicht per E-Mail oder Nachricht. Nach sechs Monaten in einem Betrieb mit mehr als zehn Beschäftigten gilt Kündigungsschutz. Klagen können Sie nur innerhalb von drei Wochen nach Erhalt beim Arbeitsgericht. |
|---|
| Arbeitszeugnis | Am Ende haben Sie Anspruch auf ein Zeugnis, auf Wunsch mit Bewertung von Leistung und Verhalten. |
|---|
| Diskriminierung | Das Allgemeine Gleichbehandlungsgesetz schützt bei Bewerbung und Arbeit vor Benachteiligung wegen Herkunft, Religion, Geschlecht, Behinderung, Alter oder sexueller Identität. Ansprüche müssen Sie innerhalb von zwei Monaten schriftlich geltend machen. |
|---|
| Betriebsrat | In Betrieben mit mindestens fünf ständig Beschäftigten kann ein Betriebsrat gewählt werden. Er redet unter anderem bei Arbeitszeiten, Urlaubsplanung und Kündigungen mit. |
|---|
Im Vorstellungsgespräch
- Erzählen Sie bitte etwas über sich.
- تکایە شتێک دەربارەی خۆتان بڵێن.
- Ich heiße … und komme aus …
- ناوم …ە و خەڵکی …م.
- Warum bewerben Sie sich bei uns?
- بۆچی داوای کار لای ئێمە دەکەن؟
- Was sind Ihre Stärken?
- خاڵە بەهێزەکانتان چین؟
- Wann können Sie anfangen?
- کەی دەتوانن دەست پێ بکەن؟
- Was sind Ihre Gehaltsvorstellungen?
- چەند مووچەتان دەوێت؟
- Haben Sie noch Fragen?
- پرسیاری ترتان هەیە؟
Im Arbeitsalltag
- Guten Morgen!
- بەیانیتان باش!
- Wann machen wir Pause?
- کەی پشوو دەدەین؟
- Ich verstehe das nicht. Können Sie es bitte erklären?
- تێناگەم. دەکرێ تکایە ڕوونی بکەنەوە؟
- Ich bin krank und kann heute nicht kommen.
- نەخۆشم و ئەمڕۆ ناتوانم بێم.
- Ich brauche einen Tag Urlaub.
- پێویستم بە یەک ڕۆژ مۆڵەتە.
- Wann ist Feierabend?
- دەوام کەی تەواو دەبێت؟
- Können Sie mir bitte helfen?
- دەکرێ تکایە یارمەتیم بدەن؟
Bei Problemen
- Ich habe ein Problem mit einem Kollegen.
- کێشەم لەگەڵ هاوکارێکدا هەیە.
- Ich fühle mich diskriminiert.
- هەست بە جیاکاری دەکەم.
- Ich möchte mit der Personalleitung sprechen.
- دەمەوێت لەگەڵ بەڕێوەبەریی کارمەندان قسە بکەم.
- Ich möchte den Betriebsrat einschalten.
- دەمەوێت ئەنجوومەنی کارمەندان ئاگادار بکەمەوە.
- Mein Lohn ist nicht angekommen.
- مووچەکەم نەگەیشتووە.
- Bekomme ich ein Arbeitszeugnis?
- بەڵگەنامەی کارم پێ دەدەن؟
Wo Sie Hilfe bekommenیارمەتی لە کوێ وەردەگریت
- Agentur für ArbeitStellenvermittlung, Berufsberatung und Weiterbildung, kostenlos. arbeitsagentur.de
- JobcenterZuständig, wenn Sie Leistungen vom Jobcenter bekommen. Mehr unter Bürgergeld und Jobcenter.
- Faire IntegrationKostenlose Beratung zum Arbeitsrecht für Geflüchtete und Menschen aus Staaten außerhalb der EU, in vielen Sprachen. faire-integration.de
- Anerkennung von AbschlüssenBeratung durch das IQ-Netzwerk, Überblick auf anerkennung-in-deutschland.de. Siehe auch Anerkennung von Abschlüssen.
- GewerkschaftMitglieder bekommen Rechtsberatung und Vertretung vor dem Arbeitsgericht.
- ArbeitsgerichtDie Rechtsantragstelle hilft kostenlos, eine Klage aufzuschreiben. In der ersten Instanz brauchen Sie keinen Anwalt.
Allgemeiner Überblick, keine Rechtsberatung.
