کـKurdisch Akademie
🗳️
CDU · SPD · Grüne · FDP · Linke · AfD · BSW

Parteiensystem Deutschland سیستەمی پارتی ئاڵمانیا

7 Parteien sitzen aktuell im Bundestag. Was unterscheidet sie? Welche ist „links", welche „rechts"? Welche Position haben sie zu Migration, Wirtschaft, Klima? Hier kommt der ehrliche, neutrale Vergleich — damit du dir selber ein Bild machen kannst.

🗳️
7
Parteien im BT
🏛️
5 %
Sperrklausel
📊
~60 %
Wahlbeteiligung
🇪🇺
Europa
Parteien-Familien

In Deutschland gibt es seit 1945 ein Mehrparteien-System — nie wieder Einheitspartei wie im NS oder DDR. Aktuell sind 7 Parteien im Bundestag, von „links" (Linke) bis „rechts" (AfD). Diese Übersicht ist neutral — jede Partei in eigener Stimme, mit Geschichte, Positionen und Migrationspolitik. Du entscheidest, wer dir am nächsten kommt.

ئەڵمانیا لە ساڵی 1945ەوە خاوەنی سیستەمێکی فرەپارتییە — بۆ ئەوەی هەرگیز تاکەپارت و یەکتایی (وەک سەردەمی نازی یان ئەڵمانیای ڕۆژهەڵات) دووپات نەبێتەوە. ئێستا 7 پارت لە پەرلەمانی فیدراڵدا (Bundestag) هەن، لە «چەپ» (Linke)ـەوە تا «ڕاست» (AfD). ئەم کورتەباسە بێلایەنانەیە — هەر پارتێک بە زمانی خۆی، مێژوو، بۆچوون و ڕامیاریی کۆچبەرانی خراوەتە ڕوو. خۆت بڕیار دەدەیت کامەیان لە تۆوە نێزیکترە.

🗳️ Die 7 Parteien im Bundestag 7 پارتی پەرلەمان

CDU/CSU Union

~28 % • Konservativ/Mitte-Rechts

Christlich Demokratische Union (in Bayern: CSU). Gegründet 1945. Größte Volkspartei. Aktueller Kanzler: Friedrich Merz. Tradition: Wirtschaftsliberal, christlich-konservativ, pro EU, pro NATO.

Migration:

  • Strenge Asylpolitik, Begrenzung der Zuwanderung
  • Pro Integration für legale Migrant:innen
  • Pro Doppelte Staatsbürgerschaft (mit Einschränkungen)
CDU/CSU: کۆن، ئابووری ئازاد، کرستیانی. ڕامیاری کۆچبەران: توند، بەڵام پۆ یەکگرتنی یاسایی.

SPD Sozialdemokraten

~16 % • Mitte-Links

Sozialdemokratische Partei Deutschlands. Gegründet 1863 (älteste deutsche Partei!). Tradition: Arbeiter:innen, Gewerkschaften, Sozialstaat, Frieden. Berühmte Kanzler: Willy Brandt, Helmut Schmidt, Gerhard Schröder, Olaf Scholz.

Migration:

  • Offen für Asyl + Arbeitsmigration
  • Pro doppelte Staatsbürgerschaft
  • Pro Sprachförderung + Integration
SPD: کۆمەڵایەتی-دیموکراتی، کرێکار، یەکیەتی. کۆچبەران: کراوەترین، پۆ پاسپۆرت دوولایەن.

Bündnis 90/Die Grünen Grüne

~12 % • Mitte-Links / Ökolog.

Gegründet 1980 aus Umwelt-, Anti-Atom- und Friedensbewegung. Heute: Klimaschutz, Bürgerrechte, Europa. Aktuell: Annalena Baerbock, Robert Habeck.

Migration:

  • Stark pro Asyl, humanitäre Aufnahme
  • Schnellere Einbürgerung
  • Anti-Diskriminierung
  • Schutz für kurdische Geflüchtete oft betont
سەوزەکان: ژینگە، ماف، ئەرۆپا. کۆچبەران: زۆر کراوە، پاسپۆرت خێرا، دژی جیاوازی. زۆرجار پشتگیریی کوردی پەنابەر.

FDP Liberale

~5 % • Wirtschaftslib./Mitte

Freie Demokratische Partei. Gegründet 1948. Wirtschaftsliberal, „weniger Staat, mehr Markt". Bürgerrechte (gegen Überwachung). Tradition: Christian Lindner, Hans-Dietrich Genscher.

Migration:

  • Pro qualifizierte Zuwanderung (Wirtschaft)
  • Pro Einwanderungsgesetz
  • Strenger zu Sozial-Migration
FDP: لیبراڵی ئابووری، کەمتر دەوڵەت. کۆچبەران: پۆ کارمەند پسپۆڕ، توندتر بۆ کۆچی کۆمەڵایەتی.

Die Linke Linke

~4 % • Links

Entstanden 2007 aus PDS (Ost) + WASG (West). Tradition: Sozialismus, Antikapitalismus, Frieden. Stark im Osten Deutschlands. Aktuell schwächer — Abspaltung BSW 2024.

Migration:

  • Sehr offen für Asyl
  • Anti-Diskriminierung, anti-Rassismus
  • Solidarität mit kurdischer Bewegung (PYD/Rojava)
  • Kritisch zu deutscher Türkei-Politik
Linke: چەپ، دژ-سەرمایەداری. زۆر کراوە بۆ کۆچبەران، دژی جیاوازی. زۆرجار پشتگیریی Rojava + کوردی.

AfD Alternative

~16 % • Rechts

Alternative für Deutschland. Gegründet 2013. Anfangs Euro-kritisch, heute v. a. Migration + Nationalismus. Vom Verfassungsschutz teilweise als rechtsextremer Verdachtsfall beobachtet.

Migration:

  • Komplette Migrations-Wende: Stopp von Asyl
  • „Remigration" — Forderung nach Abschiebung auch von eingebürgerten
  • Anti-Islam, anti-Mehrkultur
  • Geschichtsrevisionistisch — NS-Verharmlosung in Teilen

ℹ️ Hinweis: Die AfD vertritt eine besonders restriktive Position zu Migration, Asyl und Islam. Mehrere Landesverbände werden vom Bundesamt für Verfassungsschutz als „gesichert rechtsextrem" eingestuft. Wer migrations- oder integrationsfreundliche Politik sucht, findet hier wenige Anknüpfungspunkte — eigene Prüfung der Programmatik empfohlen.

AfD: ڕاست/ئەکستریمی ڕاست. دژی کۆچ. دژی ئیسلام. دژی فرە-کلتووری. ⚠️ بۆ کۆچبەران، مەترسیدارە.

BSW Sahra Wagenknecht

~5 % • Wirtschaftslinks/Sozialkons.

Bündnis Sahra Wagenknecht. Gegründet 2024 als Abspaltung der Linken. Mischung: links bei Wirtschaft (Mindestlohn, Steuern für Reiche), konservativ bei Migration + Gender. Sehr pro-russisch.

Migration:

  • Begrenzung der Zuwanderung („zu schnell, zu viele")
  • Aber: kein Rassismus, pro Integration für Anwesende
  • Sehr kritisch zu deutscher Außenpolitik (Ukraine, NATO)
BSW: ئابووری چەپ، کۆمەڵایەتی کۆن. کۆچبەران: کەمی کۆچ، بەڵام دژی ڕاسیزم. زۆر لایەن-ڕووس.

SSW Südschleswigsche

1 Sitz • Regional/Minderh.

Südschleswigscher Wählerverband. Minderheiten-Partei der Dänen und Friesen in Schleswig-Holstein. Kein 5-%-Hürde (Minderheitenschutz). 1 Sitz im Bundestag. Sozialliberal.

Migration:

  • Pro Minderheitenrechte (Sprache, Kultur)
  • Vorbild für kulturelle Minderheiten — auch kurdische?
SSW: پارتی کەمینەی دانیمارکی + فریز لە شلێزویگ-هۆڵشتاین. سنووری 5% نییە. 1 کورسی. نموونە بۆ کەمینەی کلتووری — کوردیش؟

📊 Schnellvergleich: Wo stehen sie? بەراوردی خێرا

Thema
CDU
SPD
Grüne
FDP
Linke
AfD
Doppelte StA?
teilw.
Ja
Ja
teilw.
Ja
Nein
Mindestlohn 15 €?
Nein
Ja
Ja
Nein
Ja
Nein
Klimaschutz priorität?
mittel
mittel
Hoch
mittel
Hoch
Nein
Bürgergeld erhöhen?
Nein
mittel
Ja
Nein
Ja
Nein
Asyl beschleunigen?
teilw.
Ja
Ja
Nein
Ja
Nein
EU stärken?
Ja
Ja
Ja
Ja
teilw.
Nein
NATO beibehalten?
Ja
Ja
Ja
Ja
Nein
teilw.

🌐 Wie finde ich heraus, welche Partei zu mir passt? کام پارت بۆ من گونجاوە؟

Wahl-o-Mat — kostenlos und gut

Die Bundeszentrale für politische Bildung (bpb) erstellt vor jeder Wahl den Wahl-o-Mat: 38 Fragen, du beantwortest mit „Ja / Nein / Neutral", am Ende siehst du, welche Partei am besten zu dir passt. Kostenlos, anonym, kein Login.

Andere Tools: Wahlswiper, Voteswiper, parteivergleich.eu — alle ähnlich.

Wahlprogramme lesen: alle Parteien veröffentlichen ihre Programme vor der Wahl. Sehr umfangreich (50–200 S.), aber lesenswert. Auch Zusammenfassungen in Zeitungen.

Wahl-o-Mat: 38 پرسیار، نیشانت دەدا کام پارت نزیکترە. بێبەرانبەر، نا-ناسراو، بێ login. بەرنامەی پارتەکان: 50–200 لاپەڕە، بەڵام بەسوود.

🤔 Welche Partei ist „kurdenfreundlich"? کام پارت نزیکە لە کورد؟

Es gibt keine perfekte Antwort

Keine Partei in Deutschland ist explizit „pro-kurdisch" — Außenpolitik ist nüchtern. Aber es gibt klare Unterschiede:

  • Die Linke + Grüne hatten in der Vergangenheit oft die kritischste Haltung zur Türkei (Erdogan), pro YPG/Rojava, pro PKK-Aufhebung (Linke).
  • SPD: differenziert — Verbot der PKK 1993, aber kritisch zu Türkei-Politik. Hat viele kurdische Mitglieder.
  • CDU/CSU: pragmatisch — Türkei wichtiger NATO-Partner, aber auch kritisch zu Erdogan.
  • FDP: liberale, generell für Menschenrechte, weniger spezifisch.
  • AfD: oft anti-kurdisch in Praxis (anti-muslimisch im Allgemeinen), aber widersprüchlich (manchmal anti-Erdogan-Argumente).
  • BSW: zur Türkei-Politik unklar.

Wichtiger: Schau lokal: Welche:r MdB in deinem Wahlkreis spricht für kurdische Sachen? Wer war auf welcher Newroz-Veranstaltung? Wer hat sich gegen Abschiebungen kurdischer Geflüchteter eingesetzt? Lokal zählt.

پارتێکی لایەنگر بۆ کورد نییە. Linke و Grüne زۆرجار دژتر بۆ ئەردۆگان. SPD کۆچبەرانی زۆری هەیە. AfD لە پراکتیک دژە. سەرنج لە کاندیداکانی ناوچەی خۆت — کێ لە Newroz بوو، کێ دژی دەرکردن؟

📚 Vokabular وشەنامە

die Parteiپارتf, -en
das Programmبەرنامەn, -e
die Koalitionکۆالیسیۆن، هاوپەیمانیf, -en
die Oppositionدژبەریf, -en
der/die Vorsitzendeسەرۆکm/f, -n
der/die Spitzenkandidat:inکاندیدا سەرەکیm/f
die Sperrklauselسنووری 5%f, -n
die Stammwählerinدەنگدەری بەردەوامf, -nen
der Wahlkampfهەلمەتی هەڵبژاردنm, -kämpfe
die Wahlbeteiligungڕێژەی بەشداریf
linksچەپAdj.
rechtsڕاستAdj.
konservativکۆنAdj.
liberalلیبراڵAdj.
sozialdemokratischکۆمەڵایەتی-دیموکراتیAdj.
grün / ökologischسەوز، ژینگەییAdj.
christlich-demokratischکرستیانی-دیموکراتیAdj.
rechtsextremڕاستی توندAdj.
die Volksparteiپارتی گەلیf, -en
die Splitterparteiپارتی بچوکf, -en

🇩🇪 Parteien bundesweit پارتە بەستەرە لە تەواوی ئەڵمانیادا

Im Deutschen Bundestag (Stand 2026)

CDU/CSU: stärkste Fraktion, stellt mit Friedrich Merz den Bundeskanzler.
AfD: zweitstärkste Fraktion, in der Opposition.
SPD: Regierungspartner der Union (Koalition aus CDU/CSU + SPD).
Grüne: in der Opposition.
Linke: in der Opposition.
BSW + FDP: knapp am Einzug oder nicht im Bundestag.

Lokal aktiv: Alle großen Parteien haben Orts- und Stadtverbände in jeder größeren Stadt bundesweit. Mitgliedschaft: 5–25 €/Monat. Auch ohne deutsche Staatsbürgerschaft bist du oft willkommen — viele Parteien werben aktiv um Migrant:innen und bieten Mitarbeit auch ohne Wahlrecht an.

Termine + Sprechstunden der MdBs (Bundestag) und MdLs (Landtag) in deinem Wahlkreis findest du auf bundestag.de und den jeweiligen Landtag-Websites. Sehr unterschätzte Möglichkeit, direkt mit Politiker:innen ins Gespräch zu kommen.

پەرلەمانی فیدراڵ (Bundestag): CDU/CSU گەورەترین، سەرۆکوەزیران (Merz)؛ AfD دووەم، دژبەر؛ SPD هاوپەیمان لە میریدا (CDU+SPD)؛ Grüne و Linke دژبەر؛ BSW و FDP نزیک سنوور یاخود دەرەوەی پەرلەمان. پەلی هەموو پارتە گەورەکان لە هەموو شارە گەورەکانی ئەڵمانیا هەیە. ئەندامیتی: 5–25 € مانگانە. تەنانەت بێ هاووڵاتیی ئەڵمانیش، زۆرجار خۆشهاتنت دەکەن. کاتی چاوپێکەوتنی ئەندامانی پەرلەمانی فیدراڵ (MdB) و پەرلەمانی هەرێمی (MdL) لە bundestag.de و ماڵپەڕی پەرلەمانە هەرێمەکان دەدۆزیتەوە — دەرفەتێکی گرنگە بۆ پەیوەندیی ڕاستەوخۆ لەگەڵ ڕامیارمەداران.

🗳️ Demokratie braucht Auswahl. Aber auch Entscheidung.

Keine Partei ist perfekt. Aber Nichtwählen ist auch eine Entscheidung — und meistens die schlechteste. Wahl-o-Mat machen, Programme lesen, lokale MdB:innen kennenlernen. Dann entscheiden — und mitreden.

🗳️ دیموکراسی پێویستی بە بژاردەیە، بەڵام بڕیاردانیش مەرجە.

هیچ پارتێک بێ‌کەم‌کوڕی نییە. بەڵام دەنگنەدان خۆی بڕیارێکە — و زۆربەی جار خراپترین بڕیارە. ئامرازی «وەڵ-ئۆ-مات» (Wahl-o-Mat) تاقیبکەرەوە، بەرنامەی پارتەکان بخوێنەرەوە و ئەندامانی پەرلەمانی ناوچەکەت بناسە. پاشان بڕیار بدە — و دەنگت هەبێت.

← Integration 🏛️ Bundestag ⚖️ Verfassungsorgane

Weiterlernen mit System

Nutze diese Seite als Baustein im Sorani-Lernweg: erst verstehen, dann üben, anschließend mit Karteikarten und Beispielsätzen wiederholen.

Niveau-TestGrammatikÜbungenKarteikarten
Jetzt übenNiveau prüfen

Weiterlernen

Dashboard

Fortschritt und Lernpfade öffnen.

Suche

Passende Lektionen und Übungen finden.

Übungen

Direkt weiter trainieren.