Eine der am tiefsten empfundenen romantischen und zugleich patriotischen Balladen der kurdischen Musik: Mazhar Khaleqi verleiht dem Text eine feierliche, würdevolle Note. Maritime und botanische Symbolik zeigen die Liebe als rettende Kraft in der Ungewissheit des Lebens – und den Schmerz der Trennung als Bruch einer verlorenen Harmonie. Kleingedruckt: Hawar-Umschrift.
Strophe 1 · Rose und Schiff
Für das Feld meiner Träume bist du die junge Rose der Liebe und Treue,
بۆ مەزرای ئاواتی من تۆی نەوگوڵی عیشق و وەفاداری
Bo mezray awatî min toy newgulî îşq û wefadarî
für den blühenden Garten meines Lebens bist du die Melodie der Zuneigung.
بۆ گوڵشەنی پڕ گوڵی ژینم ئەتۆی ئاوازی دڵداری
Bo gulşenî pir gulî jînim etoy awazî dildarî
Auf dem bodenlosen Meer des Lebens war deine Liebe in meinem Herzen das Schiff meiner Sehnsucht,
لە بەحری بێپەیی ژیان عیشقی تۆ لە دڵ کەشتی ئاواتم بوو
Le behrî bêpeyî jiyan îşqî to le dil keştî awatim bû
deine Liebe und Güte waren die Wärme meines Seins und mein Weg zur Rettung.
خۆشەویستی و میهری تۆ گەرمی ژینی من ڕێگای نەجاتم بوو
Xoşewîstî û mîhrî to germî jînî min rêgay necatim bû
Wir waren freie Schmetterlinge im Garten der Liebe, des Rausches und des Friedens,
پەپوولەی ئازادی ناو باخچەی دڵداری و عیشق و سەفا بووین
Pepûley azadî naw baxçey dildarî û îşq û sefa bûyn
bei Gott, es ist ein Jammer, meine Rose, dass wir so plötzlich voneinander getrennt wurden.
بەخوا زۆر حەیفە گوڵم ئێمە بە جارێ لە یەک جیا بووین
Bexwa zor heyfe gulim ême be carê le yek ciya bûyn
Auf dem bodenlosen Meer des Lebens war deine Liebe in meinem Herzen das Schiff meiner Sehnsucht,
لە بەحری بێپەیی ژیان عیشقی تۆ لە دڵ کەشتی ئاواتم بوو
Le behrî bêpeyî jiyan îşqî to le dil keştî awatim bû
deine Liebe und Güte waren die Wärme meines Seins und mein Weg zur Rettung.
خۆشەویستی و میهری تۆ گەرمی ژینی من ڕێگای نەجاتم بوو
Xoşewîstî û mîhrî to germî jînî min rêgay necatim bû
Strophe 2 · Die Sternennacht
Hast du jene Nacht vergessen, als der Himmel unseres Lebens voller Sterne war?
لە بیرت چوو ئەو شەوە ئاسمانی ژین ئەستێرەباران بوو
Le bîrit çû ew şewe asmanî jîn estêrebaran bû
Der Vogel meiner Seele sang, berauscht von deiner Liebe, o du Anmutige, seine Ghaselen.
مەلی ڕۆح لە عیشقی تۆ ئەی نازەنین مەست و غەزەلخوەن بوو
Melî roh le îşqî to ey nazenîn mest û xezelxwen bû
Komm zurück, damit die Sehnsucht nach unserer Vereinigung mich erneut ins Licht führt,
وەرە دیسان با لە نێو عیشقی وەسڵی تۆ بمخاتە ڕووناکی
Were dîsan ba le nêw îşqî weslî to bimxate rûnakî
lass uns gemeinsam, mit reinem Herzen, unser Antlitz der Qibla der Treue zuwenden.
ڕووکەین لە قیبلەی وەفا سەرمەستی و سەفا هەردوو بە دڵپاکی
Rûkeyn le qîbley wefa sermestî û sefa herdû be dilpakî
Wir waren freie Schmetterlinge im Garten der Liebe, des Rausches und des Friedens,
پەپوولەی ئازادی ناو باخچەی دڵداری و عیشق و سەفا بووین
Pepûley azadî naw baxçey dildarî û îşq û sefa bûyn
bei Gott, es ist ein Jammer, meine Rose, dass wir so plötzlich voneinander getrennt wurden.
بەخوا زۆر حەیفە گوڵم ئێمە بە جارێ لە یەک جیا بووین
Bexwa zor heyfe gulim ême be carê le yek ciya bûyn
Auf dem bodenlosen Meer des Lebens war deine Liebe in meinem Herzen das Schiff meiner Sehnsucht,
لە بەحری بێپەیی ژیان عیشقی تۆ لە دڵ کەشتی ئاواتم بوو
Le behrî bêpeyî jiyan îşqî to le dil keştî awatim bû
deine Liebe und Güte waren die Wärme meines Seins und mein Weg zur Rettung.
خۆشەویستی و میهری تۆ گەرمی ژینی من ڕێگای نەجاتم بوو
Xoşewîstî û mîhrî to germî jînî min rêgay necatim bû
1Die Dialektik von Boden und Meer
Zwei kraftvolle Naturbilder: das Feld (mezra), auf dem die Geliebte als „junge Rose“ (newgul) für Stabilität und organisches Wachstum der Hoffnung steht – und das bodenlose Meer (behrî bêpey), das Leben als unberechenbarer Ozean, auf dem die Liebe das einzige rettende Schiff (keştî) ist.
2Der Schmetterling als Symbol der Freiheit
Die Schmetterlinge im Garten stehen für Unbeschwertheit und reine Freude (sefa). In der kurdischen Poetik ist der Schmetterling die Seele, die vom Licht der Schönheit angezogen wird: Wahre Liebe existiert nur in Freiheit – und die Liebe macht den Menschen erst wirklich frei.
3Somatische und spirituelle Berauschung
Der „Vogel der Seele“ (melî roh) trägt, berauscht, Ghaselen vor; der Sternenhimmel symbolisiert einen Moment vollkommener emotionaler Klarheit. Der Rausch (mest) ist kein Kontrollverlust, sondern spirituelle Erhebung.
4Die Sakralisierung der Liebe (Qîbley wefa)
Die Qibla ist die heilige Gebetsrichtung. Indem der Dichter die Treue (wefa) zur Qibla erhebt, wird die Vereinigung der Liebenden zu einer religiösen Handlung – Voraussetzung ist die „Reinheit des Herzens“ (dilpakî).
5Die Klage über die Trennung (Heyf)
Das wiederkehrende „heyf“ (Jammer) drückt den Schmerz über die Zerbrechlichkeit des Glücks aus: Die Trennung ist ein unnatürlicher Zustand, im Widerspruch zur ursprünglichen Harmonie.
6Khaleqis Interpretation
Ruhige, kontrollierte Stimmführung, die den meditativen Charakter unterstreicht: Aus der Liebesklage wird ein philosophisches Bekenntnis; fließende, wellenartige Melodien tragen die maritime Metaphorik.
7Fazit
Eine Hymne an die rettende Macht der Liebe: In einer unsicheren Welt ist die Treue zu einem Ideal der einzige Kompass. Persönliches Glück und das universelle Streben nach Freiheit und Frieden werden eins.
