Refrain · Die Kolwane
Dieses schöne Mädchen mit dem Schultertuch [Kolwane],
ئەو کچە جوانە کۆڵوانەکەی
Ew kiçe ciwane kolwanekey
kurdische Tracht auf ihren Schultern.
جلی کوردی و سەر شانەکەی
Cilî kurdî û ser şanekey
Man sagt: „Du bist stolz auf dich!“ –
وتیان تۆ لەخۆ ڕازی
Wityan to le xo razî
wie schön ist doch ihr Schultertuch!
چەندێ جوانە کۆڵوانەکەی
Çendê ciwane kolwanekey
La la la …
لا لا لا لا …
La la la la …
Strophe 1 · Die Herrscherin der Farben
Trägt sie Rot, gleicht sie einer Rose,
سور لەبەر کە لە گوڵ ئەچێ
Sûr leber ke le gul eçê
in Gelb ist sie der Sonnenschein.
بە زەردەو خۆرەتاوە
Be zerdew xoretawe
Trägt sie Grün, und sei es im Herbst,
سەوزەپۆشی پایزیش بێ
Sewzepoşî payizîş bê
sagt man: Sie hat den Frühling gebracht.
ئەڵێی بەهاری هێناوە
Elêy beharî hênawe
Rosa steht ihr wunderschön –
ڕەنگی پەمەی لێ جوانە
Rengî pemeyî lê ciwane
ein Pfeil hat mein Herz getroffen.
تیری لە دڵم داوە
Tîrî le dilim dawe
Welche Farbe sie auch anlegt,
هەر ڕەنگێک بکاتە بەرێ
Her rengêk bikate berî
man sagt: Das ist dieses Jahr der Trend.
ئەڵێن ئەم ساڵ ئەو باوە
Elên em sal ewe bawe
Kurdin, Kurdin, Kurdin, mein Herz!
کوردە کوردە کوردە دڵەکەم
Kurde kurde kurde dilekem
Ihren Weg bestreue ich mit Blumen.
ئەو ڕێگەی بۆ پڕ لە گوڵەکەم
Ew rêgey bo pir le gul ekem
Mit meiner Seele ruft sie meinen Namen –
بە روحەکەم ناوم ئەبە
Be rohekem nawim eba
ich nenne sie meinen Schmetterling.
من پێی ئەڵێم پەپولەکە
Min pêy elêm pepûlekem
Bridge · Süße Tyrannei
Sie ist mein Herz, meine Rose – meine Rose, mein Herz.
دڵمە گوڵمە، گوڵمە دڵمە
Dilime gulime, gulime dilime
Und was sie tut – ist Tyrannei, Tyrannei!
ئەوەی کە زوڵمە، زوڵمە زوڵمە
Ewey ke zulme, zulme zulme
Mit einem einzigen Wort kommt sie und nimmt das Herz,
بە وشەیەک دێت و دڵ ئەبە
Be wişeyek dêt û dil eba
sie bringt es nicht übers Herz, mir Kummer zu machen.
دڵی نایا خەمم پێ بدە
Dilî nayê xemim pê bida
Hundertmal breche ich ihr Herz –
سەت جار دڵی ئەشکێنم
Sed car dilî eşkênim
denn ich weiß: Nur sie versteht mich.
چون ئەزانم بەس ئەو لە من تێئەگە
Çun ezanim bes ew le min tê ega
Strophe 2 · Das schwarze Kleid
Ihre strahlenden Augen haben mich auf einen Schlag erobert,
خۆشی بردووم بە جارێ چاوی گەشی
Xoşî birdûm be carê çawî geşî
ihre Umarmung ist pure Geborgenheit.
یەک پارچە هەر ئارامیە باوەشی
Yek parçe her aramîye baweşî
Die Kolwane – wunderschön ihr schwarzes Kleid,
کۆڵوانەیە جوانە کراسی ڕەشی
Kolwaneye ciwane kirasî reşî
es steht ihr – echt kurdisch ist ihre Kleidung.
لە خۆی دێ کوردانەیە جلەکەشی
Le xoy dê kurdaneye cilekeşî
Strophe 3 · Shanaz: Ich bin, die ich bin
Ich bin noch immer das Mädchen von früher,
من هەر کچەکەی جارانم
Min her kiçekey caranim
der Trend – jetzt ist meine Zeit, meine Liebste.
باو باوی منە باوانم
Baw bawî mine bawanim
Ich bin im Herzen aller jungen Männer –
بە دڵی هەموو لاوانم
Be dilî hemû lawanim
ich weiß: Meine Augen machen dich verrückt.
ئەزانم شێت دەبی بەچاوانم
Ezanim şêt debî be çawanim
Kurdin, Kurdin, Kurdin, mein Herz!
کوردە کوردە کوردە دڵەکەم
Kurde kurde kurde dilekem
Ihren Weg bestreue ich mit Blumen.
ئەو ڕێگەی بۆ پڕ لە گوڵەکەم
Ew rêgey bo pir le gul ekem
Mit meiner Seele ruft sie meinen Namen –
بە روحەکەم ناوم ئەبە
Be rohekem nawim eba
ich nenne sie meinen Schmetterling.
من پێی ئەڵێم پەپولەکە
Min pêy elêm pepûlekem
1Das zentrale Symbol: die Kolwane
Weit mehr als ein Kleidungsstück: Die Kolwane steht für kulturelle Kontinuität – während Mode globalisiert, bleibt sie das Zeichen spezifisch kurdischer Identität, getragen mit Anmut („kurdaneye“).
2Die Herrscherin der Farben
Rot = Rose und Leidenschaft, Gelb = Sonnenschein, Rosa = der Pfeil ins Herz – und die stärkste Hyperbel: Trägt sie Grün im Herbst, „hat sie den Frühling gebracht“. Die Frau kehrt die Naturgesetze um; sie ist Quelle von Hoffnung und Erneuerung.
3Stolz als Schönheit (Le xo razî)
Die potenzielle Kritik – „sie ist zu stolz“ – wird zum Kompliment gewendet: Ihr Selbstbewusstsein ist kein Makel, sondern Teil ihrer Schönheit. Das Porträt einer modernen kurdischen Frau, die sich nicht entschuldigt.
4Der Perspektivwechsel
Erst spricht der Bewunderer über sie – dann ergreift sie selbst das Wort: „Min her kiçekey caranim“ (Ich bin noch immer das Mädchen von früher). Sie ist kein passives Objekt der Bewunderung, sondern betont ihre Beständigkeit im Wandel der Trends (baw).
5Der Schmetterling (Pepûle)
Der Klassiker der kurdischen Lyrik: Leichtigkeit, Schönheit, Verwandlung – und das perfekte Bild für die im Wind flatternde Kolwane. Eine Liebe, die zart ist und Freiheit braucht.
6Sprachliche Dynamik
Typischer Soranî-Charme („bawanim“, „şêt debî“), rhythmische Lautmalerei („la la la“) im Tanz-Rhythmus – und das schwarze Kleid nicht als Trauer, sondern als Eleganz.
7Fazit
Eine literarische Feier der kurdischen Ästhetik: Tradition (Kolwane), Natur (Frühling, Schmetterling) und Moderne (Selbstbewusstsein, Trends) – wahre Schönheit heißt, die eigenen Wurzeln mit Stolz in die Gegenwart zu tragen.
