Schutz vor Diskriminierung: Was sagt das AGG (Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz)? Welche Beratungsstellen helfen dir? Wie meldest du Vorfälle?
پاراستن لە جیاکاری: یاسای AGG، دەزگاکانی یارمەتیدان، چۆن ڕووداو ڕاپۆرت بکەیت.
📜 Was sagt das Gesetz?
Artikel 3 · Grundgesetz
Niemand darf benachteiligt werden …
… wegen seines Geschlechts, seiner Abstammung, seiner Rasse, seiner Sprache, seiner Heimat und Herkunft, seines Glaubens, seiner religiösen oder politischen Anschauungen. (Art. 3 Abs. 3 GG)
Allgemeines Gleichbehandlungsgesetz (AGG) schützt zusätzlich konkret im Arbeitsleben, beim Wohnen, in Geschäften, bei Versicherungen — vor Benachteiligung wegen ethnischer Herkunft, Geschlecht, Religion/Weltanschauung, Behinderung, Alter oder sexueller Identität.
کەس ناتوانێت بەهۆی ڕەگەز، نەژاد، زمان، نیشتیمان، باوەڕ یان بیروباوەڕی ڕامیاری جیاکاری ببینێت (ماددەی 3ی یاسای بنەڕەتی). یاسای AGG هەروەها لە کار، نیشتەجێبوون و کڕین لە دەکانە، تۆ پارێزراوی.
🔍 Wie sieht Diskriminierung aus?
Diskriminierung ist nicht immer offen — manchmal versteckt sich sie hinter Höflichkeit. Hier sind sechs reale Alltagssituationen:
🏠 Wohnungssuche
„Die Wohnung ist leider schon weg." — sagt der Vermieter, als er deinen Namen am Telefon hört. Eine Stunde später ruft eine deutsche Freundin an: noch frei.
Verstoß gegen AGG § 19
💼 Bewerbung
„Wir suchen Bewerber mit perfektem Deutsch" — obwohl der Job kaum Sprache erfordert. Oder: Bewerbungen mit ausländischem Namen werden gar nicht zum Vorstellungsgespräch eingeladen.
Verstoß gegen AGG § 1, § 7
🏪 Geschäft / Restaurant
Du wirst als einzige in einer Gruppe nach dem Ausweis gefragt — oder gar nicht bedient. Der Türsteher lässt deine Freunde rein, aber dich nicht.
Verstoß gegen AGG § 19
🚌 Öffentlicher Raum
Im Bus rückt jemand demonstrativ weg, beschimpft dich oder filmt dich ohne deine Erlaubnis. Beleidigungen wegen Herkunft sind strafbar (§ 185 StGB).
Beleidigung / Volksverhetzung
🎓 Schule / Ausbildung
Ein Lehrer sagt vor der Klasse: „Du wirst sowieso nie auf das Gymnasium gehen." Oder: dein Kind wird häufiger getadelt als andere bei gleichem Verhalten.
Mögliche Diskriminierung
🏛️ Behörde
Du wirst beim Amt nicht ernst genommen, dein Anliegen wird ungeduldig abgewiesen, der Tonfall ist anders als bei anderen Bürgern.
Verstoß gegen Art. 3 GG
📋 5 Schritte — was tun?
-
Sicher sein, dann ruhig reagieren. Wenn du dich diskriminiert fühlst, atme tief. Wenn möglich, frage höflich nach: „Können Sie mir erklären, warum?" Manchmal ist es ein Missverständnis — manchmal nicht. Bleib sachlich.
دڵنیابەرەوە، پاشان بە ئارامی کاردانەوەت هەبێت. ئەگەر هەستت کرد جیاکاریت بەرانبەر دەکرێت، هەناسەیەکی کوور هەڵبکێشە. ئەگەر گونجاو بوو، بە ڕێزەوە بپرسە: «دەتوانن بۆم ڕوون بکەنەوە بۆچی؟» هەندێک جار تێنەگەیشتنێکی هەڵەیە — هەندێک جاریش نا. بە بابەتیی بمێنەرەوە.
-
Notiere alles — sofort. Datum, Uhrzeit, Ort, was wurde gesagt, wer war dabei (Zeugen!). Wenn möglich: Screenshots, E-Mails, Briefe aufheben. Das ist wichtig für jedes spätere Verfahren.
هەموو شتێک تۆمار بکە — هەر ئێستا. ڕێکەوت، کاژمێر، شوێن، چی گوترا، و کێ لەوێ بوو (گەواهیدەرەکان!). ئەگەر گونجا: سکرینشۆت، ئیمەیڵ و نامەکان بپارێزە. ئەمە بۆ هەر ڕێکارێکی یاسایی لە داهاتوودا گرنگە.
-
Hol dir Beratung — kostenlos & vertraulich. Die Antidiskriminierungsstelle des Bundes (0800 546 546 5) berät dich anonym. Vor Ort: Caritas, Diakonie, Migrationsberatung, Antidiskriminierungsbüros.
داوای ڕاوێژ بکە — بێبەرانبەر و بە نهێنی. ناوەندی فیدراڵیی دژە جیاکاری (08005465465) بەبێ ناوهێنان ڕاوێژت پێ دەدات. لە ناوخۆدا: دامەزراوەکانی کاریتاس (Caritas)، دیاکۆنی (Diakonie)، ڕاوێژکاریی کۆچبەران، نووسینگەکانی دژە جیاکاری.
-
Beschwerde einreichen — schriftlich. Bei Arbeitgeber: Beschwerde-Stelle (jeder Arbeitgeber muss eine haben, § 13 AGG). Bei Behörde: Vorgesetzte:n. Bei Vermieter: Antidiskriminierungsstelle. Wichtig: 2 Monate Frist nach AGG — danach verfällt der Anspruch.
سکاڵا تۆمار بکە — بە نووسراو. لای خاوەنکار: ناوەندی سکاڵا (هەموو خاوەنکارێک پێویستە ناوەندێکی هەبێت، بەپێی ماددەی 13ی یاسای AGG). لای فەرمانگەکان: لێپرسراوی سەرووتر. لای خاوەنخانە: ناوەندی دژە جیاکاری. گرنگە: بەپێی یاسای AGG تەنیا 2 مانگ ماوەت هەیە — دوای ئەوە مافی داواکارییەکەت دەفەوتێت.
-
Bei strafrechtlichen Sachen: Anzeige. Bei Beleidigungen, körperlichen Angriffen, Bedrohungen — Polizei 110 rufen. Du hast ein Recht auf einen Dolmetscher (StPO § 187). Anzeige kann auch online erfolgen (Internetwache der Polizei deines Bundeslandes).
لە بابەتە تاوانکارییەکاندا: سکاڵا تۆمار بکە. لە کاتی بێڕێزی (سووکایەتی)، هێرش بۆ سەر لەش، یان هەڕەشەدا — پەیوەندی بە پۆلیسەوە بکە (ژمارە 110). مافی ئەوەت هەیە داوای وەرگێڕ بکەیت (بەپێی یاسای ڕێکاری سزایی ئەڵمانی StPO، ماددەی 187). سکاڵا دەکرێت بە شێوەی ئۆنلاینیش پێشکەش بکرێت (لە ڕێگەی وێستگەی ئۆنلاینی پۆلیسی ویلایەتەکەتەوە — Internetwache).
💬 Wichtige Phrasen
„Ich fühle mich hier ungerecht behandelt — bitte erklären Sie mir Ihre Entscheidung."
«هەست دەکەم لێرە نادادپەروەریم بەرانبەر دەکرێت — تکایە بڕیارەکەت بۆم ڕوون بکەرەوە.»
„Ich möchte mich beschweren. Wo ist die Beschwerdestelle?"
«دەمەوێت سکاڵا تۆمار بکەم. ناوەندی سکاڵا لە کوێیە؟»
„Bitte sagen Sie mir Ihren Namen — ich werde diese Sache weiterverfolgen."
«تکایە ناوی خۆتت پێ بڵێ — من بەدواداچوون بۆ ئەم بابەتە دەکەم.»
„Ich brauche einen Dolmetscher / eine Dolmetscherin."
«من پێویستم بە وەرگێڕە.»
„Ich rufe die Polizei, wenn das so weitergeht."
«ئەگەر ئەمە بەردەوام بێت، پەیوەندی بە پۆلیسەوە دەکەم.»
📞 Hilfe & Beratung — kostenlos, vertraulich
⚖️ Wichtig zu wissen
Diskriminierung ist keine Privatsache
Wenn du Diskriminierung erlebst, geht es nicht nur um dich allein. Jede Beschwerde, jede Anzeige hilft, das System sichtbar zu machen — und Menschen wie dir die Zukunft zu erleichtern. Du musst nicht schweigen. Die deutschen Behörden, Beratungsstellen und Gerichte sind verpflichtet, dich zu schützen.
جیاکاری نابێت تەنیا کێشەی تۆ بێت. هەر گلەیییەک یارمەتیی سیستەم دەدات و ژیانی کەسانی دیکە ئاسانتر دەکات. دەوڵەت دەبێت پارێزگاریت لێ بکات.