21. März
Das kurdische Neujahr zur Tagundnachtgleiche im Frühling. Unter dem Namen Nowruz feiern es über 300 Millionen Menschen, von Iran und Afghanistan bis Zentralasien. Seit 2009 steht es auf der UNESCO-Liste des immateriellen Kulturerbes.
Kurdisch nû (neu) und roj (Tag): „neuer Tag“.
März oder April
Das christliche Fest der Auferstehung Jesu, am ersten Sonntag nach dem ersten Vollmond im Frühling. Karfreitag und Ostermontag sind in ganz Deutschland gesetzliche Feiertage; viele feiern Ostern auch ohne religiösen Bezug mit der Familie.
Woher das Wort „Ostern“ kommt, ist umstritten.
Beide Feste liegen im Frühling, beide werden mit der Familie gefeiert, und beide erzählen davon, dass auf Dunkelheit Licht folgt. Wer das eine kennt, versteht das andere leichter.
جەژنەکان زۆر جار قووڵترین کاریگەرییان لەسەر مرۆڤ هەیە و ئاسانترین ڕێگەن بۆ دروستکردنی پردی کەلتووری. نەورۆز و جەژنی پاک لە ڕووی کاتەوە لە یەکتر نزیکن، هەردووکیان لەگەڵ خێزان پیرۆز دەکرێن و هەردووکیان چیرۆکی سەرکەوتنی ڕووناکی بەسەر تاریکیدا دەگێڕنەوە.
Newroz hat ein festes Datum, Ostern wandert mit dem Mond. Manchmal liegt nur eine Woche dazwischen, manchmal ein ganzer Monat.
| Newroz | Aspekt | Ostern |
|---|---|---|
| Feuer auf Bergen und Plätzen, man springt über die Flammen | Feuer | Osterfeuer, vor allem in Nord- und Westdeutschland |
| Bemalte Eier auf dem iranischen Haft-Sin-Tisch; bei Jesiden zum Roten Mittwoch (Çarşema Sor) im April | Eier | Ostereier bemalen und verstecken |
| Der Schmied Kawa befreit das Volk vom Tyrannen Zahhak | Erzählung | Auferstehung Jesu, Sieg des Lebens über den Tod |
| Die Familie kommt zusammen, man trägt neue Kleidung | Familie | Familienessen, oft über mehrere Generationen |
| Tagundnachtgleiche, Beginn des Frühlings | Frühling | Erster Sonntag nach dem ersten Vollmond im Frühling, nach der Fastenzeit |
| Ausflug in die Natur, Picknick in den Bergen | Draußen | Osterspaziergang, bekannt aus Goethes „Faust“: „Vom Eise befreit …“ |
| Govend, der kurdische Reigentanz | Gemeinschaft | Gottesdienst, Lieder, Spiele für Kinder |
Eine Sage, die in mehreren Fassungen erzählt wird, in drei Bildern.
Der Tyrann
Zahhak herrscht grausam. Aus seinen Schultern wachsen zwei Schlangen, die jeden Tag das Gehirn zweier junger Männer verlangen.
Der Aufstand
Der Schmied Kawa hat fast alle Söhne verloren. Er hängt seine Lederschürze als Fahne an eine Lanze und sammelt die Unterdrückten.
Das Feuer
In der kurdischen Überlieferung tötet Kawa den Tyrannen und entzündet auf den Bergen ein Feuer: das Zeichen der Befreiung. Seitdem brennen die Newroz-Feuer.
Im persischen Nationalepos „Schahname“ von Ferdousi führt Kawa den Aufstand an; besiegt und gefangen genommen wird Zahhak dort von Fereydun.
بە پێی چیرۆکی کوردی، زوحاکی زۆردار هەموو ڕۆژێک مێشکی دوو گەنجی دەخوارد. کاوەی ئاسنگەر کە زۆربەی کوڕەکانی لەدەست دابوو، ڕاپەڕینی دژی کرد و زوحاکی کوشت. پاشان لەسەر چیا ئاگری کردەوە بۆ ئەوەی خەڵک بزانن زۆردار نەماوە. لە شاهنامەی فیردەوسیدا، فەرەیدوون زوحاک دەگرێت.
Feuer ئاگر
Erinnert an das Feuer nach Kawas Sieg.
Govend گۆڤەند
Reigentanz mit gefassten Händen; der Kreis steht für Gemeinschaft.
Frühlingsblumen گوڵی بەهار
Narzissen und Wildtulpen blühen um Newroz.
Neue Kleidung جلوبەرگی نوێ
Oft traditionelle kurdische Kleidung.
Ausflug سەیران
Familien gehen hinaus in die Natur, essen und singen.
Gruß نەورۆز پیرۆز بێت
„Newroz pîroz be!“: Frohes Newroz!
Ei هێلکە
Neues Leben aus der geschlossenen Schale, Zeichen der Auferstehung.
Osterhase کەروێشکی جەژن
Bringt im Brauchtum die Eier; Zeichen für Fruchtbarkeit.
Osterkerze مۆمی جەژن
Wird in der Osternacht in der Kirche entzündet: Christus als Licht.
Palmsonntag یەکشەممەی خورما
Eine Woche vor Ostern; Erinnerung an Jesu Einzug in Jerusalem.
Osterbrot نانی جەژن
Süßes Hefebrot, oft mit Rosinen.
Osterfeuer ئاگری جەژن
Alter Frühlingsbrauch, besonders im Norden.
In vielen deutschen Städten laden kurdische Vereine zu Newroz-Feiern ein, meist am Wochenende um den 21. März. Newroz ist in Deutschland kein gesetzlicher Feiertag. Die Vereinten Nationen haben 2010 den 21. März zum Internationalen Nowruz-Tag erklärt.
لە زۆربەی شارەکانی ئەڵمانیا کۆمەڵە کوردییەکان ئاهەنگی نەورۆز ڕێکدەخەن، زۆرتر لە کۆتایی هەفتەی نزیک 21ی ئادار. نەورۆز لە ئەڵمانیا پشووی فەرمی نییە. نەتەوە یەکگرتووەکان لە ساڵی 2010ەوە 21ی ئاداری وەک ڕۆژی نێودەوڵەتیی نەورۆز ناساند.
Eine Brücke bauen: Laden Sie Ihre Nachbarn zu Newroz ein, so wie man Sie vielleicht zu Ostern einlädt. Bringen Sie am 21. März kurdisches Gebäck mit ins Büro oder in die Schule, erzählen Sie die Geschichte von Kawa, und fragen Sie umgekehrt nach Ostererinnerungen aus der Kindheit.
پردێک دروست بکە: دراوسێ ئەڵمانییەکانت بۆ نەورۆز بانگهێشت بکە و چیرۆکی کاوە بگێڕەوە. لە جەژنی پاکیشدا لە یادەوەرییەکانیان بپرسە. ئەم چیرۆکانە بێگانە دەکەنە دراوسێ.
Im Frühling spricht jede Seele dieselbe Sprache.
لە بەهاردا هەموو گیانێک بە یەک زمان دەدوێت.
Nutzen Sie diese Seite als Baustein im Sorani-Lernweg: erst verstehen, dann üben, anschließend mit Karteikarten und Beispielsätzen wiederholen.
