Strophe 1 · Das Nest der Armen
Lass mein armes Heim nicht über mir einstürzen, grolle nicht.
ماڵە هەژاری من بە سەرما نەڕووخێنی نەتۆری
Male hejarî min be serma nerûxênî netorî
Verwirre mich, mein Haus und meine Kinder nicht, grolle nicht.
سەر لە خوەم و لە ماڵ و مناڵم نەشێوێنی نەتۆری
Ser le xwem û le mal û minalim neşêwênî netorî
Dieses Haus steht nur deinetwegen, mein Schatz, mein Schatz.
ئەم ماڵە بە بۆنەی تۆوە بەرپایە ئەزیزم ئەزیزم
Em male be boney towe berpaye ezîzim
Es ist ein Nest der Armen – bring es für mich nicht zum Wanken, grolle nicht.
لانەیکی فەقیرانەیە بۆمی نەڕمێنی نەتۆری
Laneykî feqîraneye bomî nermênî netorî
🔁 Refrain
Grolle nicht, du nicht, Mädchen, grolle nicht.
نەتۆری، تۆ نەتۆری، کچێ نەتۆری
Netorî, to netorî, kiçê netorî
Bei Gott, ich habe keine Kraft für die Ferne.
وەڵا نیەسم تاقەت دووری
Wela nyesim taqet dûrî
Bei Gott, ich habe keine Kraft für die Trennung.
بیلا نیەسم تاقەت دووری
Bîla nyesim taqet dûrî
Strophe 2 · Die unmögliche Hingabe
Verlangst du das Horn einer Schlange oder Vogelmilch – ich besorge es dir, grolle nicht.
تۆ بڵێ شاخی مار شیری مەلیچک بۆت ئەسێنم نەتۆری
To bilê şaxî mar şîrî melîçk bot esênim netorî
Willst du meine Seele – bei Gott, ich ziehe sie für dich heraus, grolle nicht.
تۆ گیانۆ بوێ هەر بە خوا بۆت دەرەهێنم نەتۆری
To gyano bwê her be xwa bot derehênim netorî
Unter der Bedingung, dass du wie früher wieder an meiner Seite bist, mein Schatz,
بەو شەرتە کە دیسان وەکوو جاران تۆ لە لام بی ئەزیزم
Bew şerte ke dîsan wekû caran to le lam bî ezîzim
sing ich dir die Lieder von tausend verliebten Nachtigallen, grolle nicht.
ئاوازی هەزار بولبولی شەیدات بۆ ئەخوێنم نەتۆری
Awazî hezar bulbulî şeydat bo exwênim netorî
🔁 Refrain
Grolle nicht, du nicht, Mädchen, grolle nicht.
نەتۆری، تۆ نەتۆری، کچێ نەتۆری
Netorî, to netorî, kiçê netorî
Bei Gott, ich habe keine Kraft für die Ferne.
وەڵا نیەسم تاقەت دووری
Wela nyesim taqet dûrî
Bei Gott, ich habe keine Kraft für die Trennung.
بیلا نیەسم تاقەت دووری
Bîla nyesim taqet dûrî
Strophe 3 · Gegen den Neid
Es wäre jammerschade, wenn man das Band zwischen uns zerreißt, grolle nicht.
بەینی من و تۆ حەیفە کە تێکی بشکێنن نەتۆری
Beynî min û to heyfe ke têkî bişkênin netorî
Lass nicht zu, dass sie unsere Herzen voneinander entfremden, grolle nicht.
مەیڵانە کە دڵ ئێمە لە یەکتر بڕەوێنن نەتۆری
Meylane ke dil ême le yektir birewênin netorî
Hör nicht auf Spott und Sticheleien der Neider, mein Schatz,
گوێ مەگرە لە تانە و تەشەری خێڵی بەخێڵان ئەزیزم
Gwê megre le tane w teşerî xêlî bexêlan ezîzim
kein Tag vergeht, an dem sie nicht hundert Nester an hundert Orten zerstören, grolle nicht.
ڕۆژێک نیە سەد لانە لە سەد لا نەشێوێنن نەتۆری
Rojêk nye sed lane le sed la neşêwênin netorî
🔁 Refrain
Grolle nicht, du nicht, Mädchen, grolle nicht.
نەتۆری، تۆ نەتۆری، کچێ نەتۆری
Netorî, to netorî, kiçê netorî
Bei Gott, ich habe keine Kraft für die Ferne.
وەڵا نیەسم تاقەت دووری
Wela nyesim taqet dûrî
Bei Gott, ich habe keine Kraft für die Trennung.
بیلا نیەسم تاقەت دووری
Bîla nyesim taqet dûrî
1Das Motiv „Toran“ (Grollen)
Toran ist im Kurdischen kein bloßer Zorn, sondern ein beleidigtes Schweigen und der Rückzug nach einer Kränkung. Das ganze Lied ist ein inständiges Flehen (tikeye), diesen Zustand zu beenden – die Demut des Liebenden stellt die Harmonie wieder her.
2Das „Nest der Armen“ (male hejarî)
Kamandi verknüpft Liebe mit sozialer Realität: Das Haus ist arm (feqîrane), ein schlichtes lane (Nest). Seine Stabilität hängt nicht von Geld oder Stein ab, sondern allein von der Anwesenheit der geliebten Frau – eine starke Metapher für ihre zentrale Rolle.
3Hyperbeln & das Unmögliche
„Horn einer Schlange“ und „Vogelmilch“ stehen in der Folklore für Dinge, die es nicht gibt. Der Liebende macht selbst das Unmögliche möglich – und ist sogar bereit, die eigene Seele (gyan) zu opfern: absolute Hingabe.
4Der Neid (bexêlî)
Strophe 3 nennt den äußeren Druck: Beziehungen scheitern oft nicht an den Partnern, sondern an Klatsch und Neid (xêlî bexêlan). Sie erscheinen fast wie eine Naturgewalt, die täglich „hundert Nester zerstört“ – hier wird Liebe zum Widerstand gegen eine missgünstige Gesellschaft.
5Musikalität & Dialekt
Verfasst im Erdelanî-Dialekt (Zentralkurdisch/Sorani), was dem Lied eine weiche, herzliche Note gibt. Die Wiederholung von „Netorî“ wirkt wie ein Wiegenlied oder Mantra, das den Zorn der Geliebten besänftigen soll.
★Über Abas Kamandi
Abas Kamandi (1952–2014) aus Sine (Sanandaj), Rojhilat, war Sänger, Maler, Dichter, Dramatiker und Regisseur. Sein Werk ist tief in der kurdischen Kultur verwurzelt und von sanfter, fast aristokratischer Melancholie geprägt. „Netorî“ gilt als eines seiner bekanntesten Werke – ein zeitloses Monument der kurdischen Musikgeschichte.
