Strophe 1 · Geh nicht fort
Ich habe meine Augen fest auf dich gerichtet – geh nicht so einfach fort.
چاوم بڕیوەتە تۆ تۆش بە ئاسانی مەڕۆ
Çawim birîwete to toş be asanî mero
Lass das Fest erst zu Ende gehen; deine Augen und Brauen haben mich umgebracht.
با شایییەکە تەواو بێ کوشتمی چاو و برۆ
Ba şayîyeke tewaw bê kuştimî çaw û biro
Es ist schon spät am Abend, doch mein Liebster bleibt so still.
وا ئێوارە درەنگە یارم هەروا بێدەنگە
Wa êware direnge yarim herwa bêdenge
Ein Fest ohne meinen Liebsten ist leer, kalt und farblos.
شاییێ یارمی تیا نەبێت چۆڵ و سارد و بێڕەنگە
Şayyê yarmî tya nebêt çol û sard û bêrenge
Hey lo lo lo lê lê – es ist ein Fest, und mein Liebster ist da.
هەی لۆ لۆ لۆ لێ لێیە شایییە و یارمی لێیە
Hey lo lo lo lê lêye şayîye û yarmî lêye
Lasst ihn nicht gehen – er trägt die Medizin für mein Herz bei sich.
مەهێڵن بڕواتەوە دەرمانی دڵمی پێیە
Mehêln birwatewe dermanî dilmî pêye
Strophe 2 · Der Vortänzer
Es herrscht Trubel, Rufen und Schreien – ein Fest auf diesem Platz.
حەرا و هاوار هاوارە شایییە ئا لەم هەوارە
Hera û hawar haware şayîye a lem heware
Niemand soll den Vortanz übernehmen – mein Liebster ist diesmal zurückgekehrt.
هیچکەس سەرچۆپی نەگرێ یارم هاتەوە ئەم جارە
Hîçkes serçopî negrê yarim hatewe em care
Man sagt, er sei ein Adliger vom Stamme der Caf – schlank und rank seine Gestalt.
دەڵێی بەگزادەی جافە باڵا و بەژنەکەی زراڤە
Delêy begzadey cafe bala û bejnekey zirave
Der Vortanz steht ihm so gut – Hand und Herz sind rein und aufrichtig.
سەرچۆپی لە خوەی جوانە دەست و دڵ، دڵپاک و سافە
Serçopî le xwey cwane dest û dil, dilpak û safe
Strophe 3 · Ich will nur ihn
Ich will ihn, ich will ihn – nur meinen eigenen Liebsten will ich.
هەی گەرەکمە گەرەکمە هەر یار خۆمم گەرەکە
Hey gerekme gerekme her yar xomim gereke
Möge das ganze Viertel hundertmal für ihn geopfert werden.
با سەد جار قوربانی بێ سەر تا پای ئەی گەڕەکە
Ba sed car qurbanî bê ser ta pay ey gereke
Ich sage dir: Komm mit auf den Weg, damit ich dir unterwegs erzähle,
پێت ئێژم بێوە ڕێوە بۆت باس کەم وە دەم ڕێوە
Pêt êjim bêwe rêwe bot bas kem we dem rêwe
was mir widerfahren ist, mein Schatz – wie viele Wunden und Narben ich trage.
چیم وە سەر هات عەزیزم چەن زام و زەخمم پێوە
Çîm we ser hat ’ezîzim çen zam û zexmim pêwe
Ach komm her, ach komm her – komm her und geh nie wieder fort.
دە بێرۆ دە بێرۆ بێرۆ و ئیتر مەچۆرۆ
De bêro de bêro bêro û îtir meçoro
Falls wir schlecht zu dir waren, dann geh – und komm nicht wieder.
گەر خراو بیمان بۆت ئیتر بڕۆ مەیێرۆ
Ger xiraw bîman bot îtir biro meyêro
Komm nicht wieder, komm nicht wieder – dann geh und komm nie wieder.
مەیێرۆ مەیێرۆ ئیتر بڕۆ و مەیێرۆ
Meyêro meyêro îtir biro û meyêro
Strophe 4 · Sollen sie reden
Die Nachbarn ringsum sind verwirrt – lass sie reden, was sie wollen.
جیران و هەمسا گێژن هەرچی ئێژن با بێژن
Cîran û hemsa gêjin herçî êjin ba bêjin
Sie wissen nicht, dass ich verrückt nach dir bin – sie schütten nur den Kummer ihrer Herzen aus.
نازانن من شێتی تۆم خەمی دڵیان ئەڕێژن
Nazanin min şêtî tom xemî dilyan erêjin
Sollen sie doch reden, sollen sie reden, was immer sie wollen.
با بێژن با بێژن هەرچی ئێژن با بێژن
Ba bêjin ba bêjin herçî êjin ba bêjin
Von der Verwandtschaft bis zu Stamm und Clan – bei Gott, sie sind alle töricht.
لە خزم و ئێڵ و عەشرەت وە بیللا گشتیان گێژن
Le xizim û êl û ’eşret we bîlla giştyan gêjin
Ach komm her, ach komm her – komm her und geh nie wieder fort.
دە بێرۆ دە بێرۆ بێرۆ و ئیتر مەچۆرۆ
De bêro de bêro bêro û îtir meçoro
Falls wir schlecht zu dir waren, dann geh – und komm nicht wieder.
گەر خراو بیمان بۆت ئیتر بڕۆ مەیێرۆ
Ger xiraw bîman bot îtir biro meyêro
Komm nicht wieder, komm nicht wieder – dann geh und komm nie wieder.
مەیێرۆ مەیێرۆ ئیتر بڕۆ و مەیێرۆ
Meyêro meyêro îtir biro û meyêro
Strophe 5 · Der Sprung von der Mauer
Wende dich mir zu – mein Herz ist für dich verbrannt.
لایەک کەرە وەم لاوە دڵەکەم بۆ تۆ سووتیاوە
Layek kere wem lawe dilekem bo to sûtyawe
Wo gibt es jemanden, der sehnsüchtiger ist als ich auf Gottes Erden?
لە خۆم شەیداتر کوانێ وە سەر عەرزی خوداوە
Le xom şeydatir kwanê we ser ’erzî xudawe
Ich stand am Hof, hoch oben auf der Mauer.
ڕاوەسیام وە حەسارۆ حەسار وە بان دیوارۆ
Rawesyam we hesaro hesar we ban dîwaro
Tag und Nacht bete ich: „Gott, lass mich hinunterfallen.“
شەو و ڕۆژ دوعا دەکەم خوایا بکەومە خوارۆ
Şew û roj du’a dekem xwaya bikewme xwaro
Schon gut, mir wird nichts geschehen – ich falle direkt in die Arme meines Liebsten.
قەینا هیچم لێ نایێ ئەکەومە باوەش یارۆ
Qeyna hîçim lê nayê ekewme baweş yaro
Ach komm her, ach komm her – komm her und geh nie wieder fort.
دە بێرۆ دە بێرۆ بێرۆ و ئیتر مەچۆرۆ
De bêro de bêro bêro û îtir meçoro
Falls wir schlecht zu dir waren, dann geh – und komm nicht wieder.
گەر خراو بیمان بۆت ئیتر بڕۆ مەیێرۆ
Ger xiraw bîman bot îtir biro meyêro
Komm nicht wieder, komm nicht wieder – dann geh und komm nie wieder.
مەیێرۆ مەیێرۆ ئیتر بڕۆ و مەیێرۆ
Meyêro meyêro îtir biro û meyêro
1Form und Gattung
Ein klassisches Volkslied in Pop-Adaption, tief in der Tradition des Reigentanzes verwurzelt: Es wechselt zwischen feierlichen Beschreibungen des Festes (şayî) und einem intimen Monolog über Liebe und Sehnsucht.
2Fest und Vortanz (Şayî û Serçopî)
Das Fest ist nicht nur Kulisse, sondern Symbol für soziale Ordnung und Lebensfreude. Der serçopî – der erste Tänzer der Reihe – steht für Führung, Stolz und Eleganz: Dass der Geliebte den Vortanz übernimmt, hebt seine besondere Stellung hervor.
3Medizin für das Herz
Ein Kernmotiv der kurdischen und orientalischen Poesie: Der geliebte Mensch ist nicht nur Partner, sondern Heiler – ohne ihn ist das lyrische Ich „krank“ vor Sehnsucht.
4Der Stamm der Caf
Die Erwähnung der Caf – eines der größten und historisch bedeutendsten kurdischen Stämme – verleiht dem Geliebten eine Aura von Adel, Ehre und Tradition („begzadey Caf“).
5Sozialkritik: Sollen sie reden
Die Zeilen über Nachbarn (cîran), Verwandtschaft (xizm) und Clan (’eşret) zeigen den Konflikt zwischen individueller Liebe und gesellschaftlichem Urteil. Dass das lyrische Ich die anderen als „gêj“ (töricht) bezeichnet, ist ein Akt der Rebellion: Die Liebe steht über dem Klatsch.
6Die Hyperbel der Mauer
Fast humoristisch und doch dramatisch: Das lyrische Ich betet, von der Mauer zu fallen – um in den Armen des Liebsten zu landen. Totale Hingabe, mit einem Augenzwinkern erzählt.
7Fazit
Mehr als ein Liebeslied: eine Feier der Identität (Stämme, Tänze) und ein mutiges Bekenntnis zur bedingungslosen Liebe – die kollektive Freude des Festes verbunden mit dem privaten Schmerz eines liebenden Herzens.
