Ein lebendiges Tanzlied im Kurmancî: Hommage an die Schönheit der jungen Anê – und zugleich eine Feier der kurdischen Identität in Tracht, Bräuchen und Natur. Kleingedruckt: Hawar-Umschrift.
Strophe 1 · Die Zöpfe und der Khol
Anê kommt heraus ins Freie – ach, Anê, meine Seele.
ئانێ تێیە دەرڤایە، وەی ئانێ جان
Anê têye derva ye, wey Anê can
Ihre langen Zöpfe lässt sie offen hängen – ach, Anê, meine Seele.
گولیا درێژ بەردایە، وەی ئانێ جان
Guliya dirêj berdaye, wey Anê can
Ihre funkelnden Augen hat sie mit Khol geschmückt – ach, Anê, meine Seele.
چاڤێ بەلەک کل دایە، وەی ئانێ جان
Çavê belek kil daye, wey Anê can
Du Süße, ach, du bist wie ein Sherbet – ach, Anê, meine Seele.
شیرینێ ئاخ شەربەتێ، وەی ئانێ جان
Şîrînê ax şerbetê, wey Anê can
Strophe 2 · Das Kopftuch
Anê kommt heraus ins Freie – ach, Anê, meine Seele.
ئانێ تێیە دەرڤایە، وەی ئانێ جان
Anê têye derva ye, wey Anê can
Die Fransen ihres Kopftuchs [Şar] hängen herab – ach, Anê, meine Seele.
ریشیێ شارێ بەردایە، وەی ئانێ جان
Rîşiyê şarê berdaye, wey Anê can
Ihre kurdische Tracht ist prächtig geschmückt – ach, Anê, meine Seele.
پشتا کوردی خەم دایە، وەی ئانێ جان
Pişta kurdî xem daye, wey Anê can
Du Süße, ach, du bist wie ein Sherbet – ach, Anê, meine Seele.
شیرینێ ئاخ شەربەتێ، وەی ئانێ جان
Şîrînê ax şerbetê, wey Anê can
Strophe 3 · Auf der Wiese
Anê geht hinaus auf die Wiese – ach, Anê, meine Seele.
ئانێ تێیە مێرگێیە، وەی ئانێ جان
Anê têye mêrgê ye, wey Anê can
Rosen und Lilien blühen vor ihr – ach, Anê, meine Seele.
گول و سۆسن پێشیێیە، وەی ئانێ جان
Gul û sosin pêşiyê ye, wey Anê can
Der kurdische Bund ist unser heiliges Versprechen [Qawl] – ach, Anê, meine Seele.
بەنێ کوردی قاولێیە، وەی ئانێ جان
Benê kurdî qawlê ye, wey Anê can
Du Süße, ach, du bist wie ein Sherbet – ach, Anê, meine Seele.
شیرینێ ئاخ شەربەتێ، وەی ئانێ جان
Şîrînê ax şerbetê, wey Anê can
Strophe 4 · Rosenwasser
Anês Wuchs ist schlank und zierlich – ach, Anê, meine Seele.
بەژنا ئانێ زراڤە، وەی ئانێ جان
Bejna Anê zirav e, wey Anê can
Ihr helles Antlitz duftet nach Rosenwasser [Gulav] – ach, Anê, meine Seele.
سوورەت کاوێ گولاڤە، وەی ئانێ جان
Sûret kawê gulav e, wey Anê can
Ohne dich finde ich keinen Frieden – ach, Anê, meine Seele.
سەبرا من بێ تە نابە، وەی ئانێ جان
Sebra min bê te nabe, wey Anê can
Du Süße, ach, du bist wie ein Sherbet – ach, Anê, meine Seele.
شیرینێ ئاخ شەربەتێ، وەی ئانێ جان
Şîrînê ax şerbetê, wey Anê can
Strophe 5 · Die Blüte des Dorfes
Anês Wuchs ist hochgewachsen – ach, Anê, meine Seele.
بەژنا ئانێ بلندە، وەی ئانێ جان
Bejna Anê bilind e, wey Anê can
Sie ist die schönste Blüte des ganzen Dorfes – ach, Anê, meine Seele.
ئەو کولیلکا ناڤ گوندە، وەی ئانێ جان
Ew kulîlka nav gund e, wey Anê can
Die kurdische Gestalt ist so anmutig und schön – ach, Anê, meine Seele.
فۆرما کوردی خوەش رندە، وەی ئانێ جان
Forma kurdî xweş rind e, wey Anê can
Du Süße, ach, du bist wie ein Sherbet – ach, Anê, meine Seele.
شیرینێ ئاخ شەربەتێ، وەی ئانێ جان
Şîrînê ax şerbetê, wey Anê can
1Die Ästhetik der Tracht
Das Lied beschreibt Kleidung und Schmuck im Detail: die Fransen des Kopftuchs (rîşiyê şarê), die langen Zöpfe (guliya dirêj), der Khol (kil). In Tigrans Ära war das Betonen der „kurdischen Form“ (forma kurdî) und des kurdischen Stils auch ein Akt kultureller Selbstbehauptung.
2Frau und Natur
Wie in vielen Volksliedern ist die Frau Teil der blühenden Landschaft: Sie geht auf die Wiese (mêrg), Rosen und Lilien empfangen sie, sie ist die „Blüte des Dorfes“ (kulîlka nav gund). Die Schönheit ist nicht künstlich, sondern organisch aus der Erde Kurdistans gewachsen.
3Sinnliche Metaphorik
Das Lied spricht mehrere Sinne an: den Geschmack – die Geliebte ist şerbet, das süße, oft heilende Getränk; den Geruch – ihr Antlitz duftet nach gulav (Rosenwasser), Symbol für Reinheit und Gastfreundschaft; das Sehen – der Gegensatz von Schlankheit (zirav) und erhabener Größe (bilind) betont ihre Vollkommenheit.
4Versprechen und Frieden
Der „kurdische Bund“ (benê kurdî) wird als qawl bezeichnet – ein heiliges Versprechen. Die Liebe hat eine gemeinschaftliche, moralische Basis; die persönliche Sehnsucht (sebra min bê te nabe) wird in einen größeren kulturellen Rahmen eingebettet.
5Form und Rhythmus
Das Lied folgt streng dem Ruf-und-Antwort-Schema: Der wiederkehrende Ausruf wey Anê can steigert die emotionale Intensität mit jeder Wiederholung – Musik, die zum Tanz einlädt und zugleich Geborgenheit vermittelt.
6Fazit
Eine Hymne an die kurdische Weiblichkeit und die Schönheit des ländlichen Lebens: Aus Zöpfen, Kopftüchern und Wiesen entsteht eine Welt von großer Würde und kulturellem Stolz. Die Liebe ist eine süße Kraft, die das Leben – wie Sherbet – verschönert und die Identität des Einzelnen fest mit Volk und Land verankert.
