Yallah Şofêr (Los, Chauffeur) · Hesen Zîrek یاڵڵا شۆفێر
Ein Klassiker von Hesen Zîrek (1921–1972): Der Sänger treibt den Chauffeur an, ihn so schnell wie möglich zu seiner treuen Liebsten zu bringen, und preist dabei den Wagen als Chevrolet, Postwagen und Geländewagen. Zwei Maqam-Teile unterbrechen die Fahrt mit einer Klage über Einsamkeit und Liebesschmerz. Kleingedruckt: Hawar-Umschrift.
⌨️ Leertaste = Play/Pause · ←/→ = ±5s
DeutschSoranî
Strophe 1
Auf geht's, Chauffeur, los Chauffeur, fahr mich zu meiner Liebsten!
یاڵا شۆفر یاڵڵا شۆفێر یاڵڵا دە بگە یارم یاڵڵا
Yalla şofêr, yalla şofêr, yalla de bige yarim yalla
Los, Chauffeur, beeil dich, bring mich zu meiner Liebsten!
یاڵڵا شۆفێر زووکە دە بگە یارم
Yalla şofêr zû ke de bige yarim
Erreiche meine treue Geliebte!
بگە یاری وەفادارم
Bige yarî wefadarim
Bei Gott, meines eigenen Lebens bin ich überdrüssig!
بیللا لە گیانم بێزارم
Bîlla le gyanim bêzarim
Wegen ihr bin ich so blass und meine Lippen sind trocken vor Sehnsucht!
بۆی ڕەنگزەرد و لێو بەبارم
Boy rengzerd û lêw bebarim
Auf geht's, Chauffeur, los, bring mich zu meiner Liebsten!
یاڵڵا شۆفێر یاڵڵا دە بگە یارم
Yalla şofêr yalla de bige yarim
Komm schnell zu meiner treuen Liebsten, bei Gott!
زوو بگە یاری توخدا وەفادارم
Zû bige yarî tuxwa wefadarim
Strophe 2
Chauffeur, dein Wagen ist ein echter Chevrolet!
شۆفێر ماشینت شەوەرلێتە
Şofêr maşînit şewerlête
Trittst du aufs Gas, schießt er davon wie ein Düsenjet!
گازی دەیەی دەڕوات وێنەی جێتە
Gazî deyey deřwat wêney cête
Sein Galopp gleicht dem eines Vollblutpferds aus Kuwait!
وێرغەیی وەکوو ئەسپی کوێتە
Wêrẍeyî wekû espî kuwête
Sag bloß niemals, Zîrek sei verrückt geworden!
قەت قەت مەڵێ زیرەک شێتە
Qet qet mellê Zîrek şête
Fahr rasend schnell, ich brauche dich dringend!
توند توند بڕۆ کارم پێتە
Tund tund biřo karim pête
Auf geht's, Chauffeur, los, bring mich zu meiner Liebsten!
یاڵڵا شۆفێر یاڵڵا دە بگە یارم
Yalla şofêr yalla de bige yarim
Komm schnell zu meiner treuen Liebsten, bei Gott!
زوو بگە یاری توخدا وەفادارم
Zû bige yarî tuxwa wefadarim
In der Trennung von ihr finde ich keine Ruhe mehr!
من لە دووری وی بێقەرارم
Min le dûrîy wî bêqerarim
Bei Gott, meines Lebens bin ich überdrüssig!
بیللا لە گیانم بێزارم
Bîlla le gyanim bêzarim
Wegen ihr bin ich so blass und meine Lippen sind rissig!
بۆی ڕەنگزەرد و لێو بەبارم
Boy rengzerd û lêw bebarim
Auf geht's, Chauffeur, los, bring mich zu meiner Liebsten!
یاڵڵا شۆفێر یاڵڵا دەی بگە یارم
Yalla şofêr yalla dey bige yarim
Maqam · Klagelied (Zwischenteil)
In der Einsamkeit der Lebensnacht tue ich blinde Schritte,
لە تەنهایی شەوی ژینا ئەنێم هەنگاوی کوێرانە
Le tenhayîy şewî jîna enêm hengawî kwêrane
Keine rettende Hand zieht mich aus diesem verfallenen Grabe heraus.
نییە دەستێک دەرم بێنێت لە ناو ئەم گۆڕە وێرانە
Nîye destêk derim bênêt le naw em goře wêrane
Aus Verlassenheit und Unglück bin ich zum alten Zecher der Schenke geworden,
لە بێکەسی و لە بەدبەختی بوومەتە پیری مەیخانە
Le bêkesî û le bedbextî bûmete pîrî meyxane
Weil keine Schöne da ist, keine Liebliche da ist...
چون نییە جوانێک نییە شۆخێ
Çun nîye cwanêk, nîye şoxê
Keine Anmutige ist da, an deren warmes Herz ich mein betörtes Haupt betten kann,
نییە جوانێک نییە شۆخێک سەری گێژم بنێمە سەر دڵی گەرمی
Nîye cwanêk nîye şoxêk serî gêjim binême ser dillî germî
Dass der Schlaf in ihren weichen Armen alle Erschöpfung aus meinem Leibe treibt!
کە هیلاکی لەشم دەرکات خەوی سەر باوەشی نەرمی
Ke hêlakîy leşim derkat xewî ser baweşî nermî
Ach weh mir, ach weh mir, was habe ich mir nur angetan, ach wehe mir!
ئەی لە من ئەی لە من چیم کرد لە خۆم ئەی لە من ئاخ
Ey le min, ey le min, çîm kird le xom, ey le min ax!
Strophe 3
Chauffeur, dein Wagen ist ein starker Postwagen!
شۆفێر ماشینت ئۆترپۆستە
Şofêr maşînit otrposte
Ich habe dich bezahlt: Fahr durch und bleib niemals stehen!
پووڵم داوە لێبخوڕە ڕامەوەستە
Pûllim dawe lêbxiře rameweste
Fahr geradewegs zum Tor jener mit den trunkenen Augen!
بڕۆ بۆ دەرکی چاومەستە
Biřo bo derkî çawmeste
Wache Rehaugen hat sie und geschwungene, zusammengewachsene Brauen!
چاوباز و ئەبرۆ پەیوەستە
Çawbaz û ebro peyweste
Und wenn sie mich tötet, so geschieht es ihr vollkommen zu Recht!
بمکوژێ حەقی بە دەستە
Bimkujê heqî be deste
Auf geht's, Chauffeur, los, bring mich zu meiner Liebsten!
یاڵڵا شۆفێر یاڵڵا دە بگە یارم
Yalla şofêr yalla de bige yarim
Komm schnell zu meiner treuen Liebsten, bei Gott!
زوو بگە یاری توخدا وەفادارم
Zû bige yarî tuxwa wefadarim
Die Trennung von ihr raubt mir jeden Seelenfrieden!
لە دووری وی بیقەرارم
Le dûrîy wî bêqerarim
Bei Gott, meines Lebens bin ich überdrüssig!
بیللا لە گیانم بێزارم
Bîlla le gyanim bêzarim
Wegen ihr bin ich so blass und meine Lippen sind trocken!
بۆی ڕەنگزەرد و لێو بەبارم
Boy rengzerd û lêw bebarim
Auf geht's, Chauffeur, los, bring mich zu meiner Liebsten!
یاڵڵا شۆفێر یاڵڵا دە بگە یارم
Yalla şofêr yalla de bige yarim
Maqam · Zweiter Klageteil
Ihr schlanker Wuchs herabwallend, ihre langen Zöpfe wallend, ihr Nasenring herabhängend:
بەژن شۆڕ و کەزی شۆڕ و خەزێم شۆڕ
Bejin şoř û kezî şoř û xezêm şoř
Alle drei treiben sie mich gebeugten Hauptes geradewegs ins Grab!
سەراوشۆڕم دەکەن هەرسێک بەرەو گۆڕ
Serawşořim deken hersêk berew goř
Ihr hoher Wuchs, ihre langen Flechten und ihr goldener Nasenring:
بەژن شۆڕ و کەزی شۆڕ و خەزێم شۆڕ
Bejin şoř û kezî şoř û xezêm şoř
Sie alle drei stürzen mich gebrochen hinab in die Grube!
سەراوشۆڕم ئەکەن هەرسێک بەرەو گۆڕ
Serawşořim eken hersêk berew goř
Ich muss diese Pein erdulden, es ist mein Los, o du finsteres Grab!
دەبێ بیکێشم مافی خۆمە هەی گۆڕ
Debê bîkêşim mafî xome hey goř
Ach weh mir, ach weh mir, was habe ich mir nur angetan, ach wehe mir!
ئەی لە من ئەی لە من ئەی لە من چیم کرد لە خۆم ئەی لە من ئاخ
Ey le min, ey le min, çîm kird le xom, ey le min ax!
Strophe 4
Chauffeur, dein Wagen ist ein robuster Geländewagen!
شۆفێر ماشینت جیبی عێران
Şofêr maşînit cîbî Êran (Êraq)
Gib Gas und rase, meine Seele sei dir geopfert!
توند توند لێخوڕە ڕۆحم بە قوربان
Tund tund lêxiře rohim be qurban
Halte erst an an der Pforte der Schönäugigen!
ڕایگرە لەلای چاوجوان
Raygire lelay çawcwan
Ach, wir beide sind doch ehrbare, gläubige Menschen!
ئاخ من و تۆ ئەهلی قوڕعان
Ax min û to ehlî Qur'an
Auf geht's, Chauffeur, los, bring mich zu meiner Liebsten!
یاڵڵا شۆفێر یاڵڵا دە بگە یارم
Yalla şofêr yalla de bige yarim
Komm schnell zu meiner treuen Liebsten, bei Gott!
زوو بگە یاری توخدا وەفادارم
Zû bige yarî tuxwa wefadarim
Die Trennung von ihr lässt mir keine Rast!
لە دووری وی بێقەرارم
Le dûrîy wî bêqerarim
Bei Gott, meines Lebens bin ich überdrüssig!
بیللا لە گیانم بێزارم
Bîlla le gyanim bêzarim
Wegen ihr ist mein Antlitz fahl und meine Lippen sind trocken vor Gram!
بۆی ڕەنگزەرد و لێو بەبارم
Boy rengzerd û lêw bebarim
Auf geht's, Chauffeur, gib Gas und bring mich endlich zu meiner Liebsten!
یاڵڵا شۆفێر یاڵڵا دە بگە یارم
Yalla şofêr yalla de bige yarim
Anmerkung: Die beiden Maqam-Teile sind so gekennzeichnet wie in der Vorlage; die gesungene Fassung kann einzelne Zeilen wiederholen.
Kurzes Vokabular
| Kurdisch | Umschrift | Bedeutung |
|---|---|---|
| ماشینت شەوەرلێتە | maşînit şewerlête | dein Wagen ist ein Chevrolet (Automarke) |
| وێرغە | wêrẍe | Passgang eines edlen Reitpferdes |
| ئۆترپۆست | otrpost | vermutlich ein Überland-Postbus jener Zeit |
| خەزێم | xezêm | kurdischer Nasenring aus Gold |
| چاوباز و ئەبرۆ پەیوەست | çawbaz û ebro peywest | kühne Augen und zusammengewachsene Brauen |
| لێو بەبار | lêw bebar | trockene, aufgesprungene Lippen |
Zum Verständnis
Erläuterungen
1
Maşînit şewerlête: ein Chevrolet
Gemeint ist die Automarke Chevrolet. In den 1950er und 60er Jahren waren schwere US-Straßenkreuzer die typischen Überlandtaxis zwischen Bagdad, Erbil, Sulaimaniyya und Kermanschah.
2
Wêrẍe: der Passgang
Wêrẍe ist der elegante, pfeilschnelle Passgang eines edlen Reitpferdes.
3
Otrpost: der Postwagen
Mit otrpost (ئۆترپۆست) ist vermutlich ein Überland-Postbus jener Zeit gemeint.
4
Xezêm: der Nasenring
Xezêm ist ein traditioneller, kunstvoll gearbeiteter kurdischer Nasenring aus Gold.
5
Çawbaz û ebro peywest
Kühne Falken- oder Rehaugen und in der Mitte zusammengewachsene, dichte Augenbrauen.
6
Lêw bebar: die trockenen Lippen
Wörtlich „Lippen mit schwerer Last“, bildhaft für vom Durst, Fieber und Liebeskummer aufgesprungene, trockene Lippen.