’Umrî Şîrîn (Mein süßes Leben) – Qadir Kaban

Eines der schwermütigsten Werke von Qadir Kaban – Text von Exol (Ehmed Mihemed Mehmûd, 1912–1988). Ein „Requiem“ über ein unvollendetes Leben und den Abschied von der Welt. Kleingedruckt: lateinische Umschrift; rechts die Sorani-Schrift.

’Umrî ŞîrînQadir Kaban

0:00

🐢 Tempo 1.00×🎵 Tonhöhe ±0 HT🔊 Lautstärke 100%🌊 Echo aus⌨️ Leertaste = Play/Pause · ←/→ = ±5s

DeutschSorani

🔁 Refrain

Auf einmal ist mein Haus zerstört, die Frist meines Lebens ist um,

بەجارێ ماڵی وێرانم بەسەر چوو وەعدەیی ژینم

Becarê malî wêranim beser çû we’deyî jînim

unerfüllt in dieser Welt ist mein süßes Leben vom Wind verweht.

بە ناکامی لە دنیادا بە با چوو عومری شیرینم

Be nakamî le dinyada be ba çû ’umrî şîrînim

Strophe 1 · Der Aufruf an die Freunde

O Freunde, um Gottes willen, versammelt euch einer nach dem anderen um mich,

ڕەفیقان توخوا یەک یەک لە دەورم کۆمەڵێ بگرن

Refîqan tuxwa yek yek le dewrim komelê bigirin

erinnert euch an die alten Zeiten, an mein Leben in den Jahren zuvor.

بە یادی کەن زەمانی زوو ژیانی ساڵی پێشینم

Be yadî ken zemanî zû jyanî salî pêşînim

Beim Staub meines Grabes schwöre ich euch, meine Weggefährten,

بە خاکی گۆڕەکەم سوێندتان ئەدەم ئەی هەمنشینانم

Be xakî gorekem swênditan edem ey hemnişînanim

möge ich euch in Reihen, voller Trauer, bei meinem Sarge sehen.

لەگەڵ تابووتەکەم سەف سەف بە مەحزوونی بتانبینم

Legel tabûtekem sef sef be mehzûnî bitanbînim

🔁 Refrain

Auf einmal ist mein Haus zerstört, die Frist meines Lebens ist um,

بەجارێ ماڵی وێرانم بەسەر چوو وەعدەیی ژینم

Becarê malî wêranim beser çû we’deyî jînim

unerfüllt in dieser Welt ist mein süßes Leben vom Wind verweht.

بە ناکامی لە دنیادا بە با چوو عومری شیرینم

Be nakamî le dinyada be ba çû ’umrî şîrînim

Strophe 2 · Das Vermächtnis

Es sei mein Vermächtnis: Bringt mich nach Seywan und vertraut mich der Erde an,

وەسییەت بێ لە سەیوانا بچن تەسلیم بە خاکم کەن

Wesîyet bê le seywana biçin teslîm be xakim ken

mit den Locken von Leylas Haar soll mein farbenprächtiges Leichentuch genäht sein.

بە تاوی زوڵفی لەیلا بێ دروونی کفنی ڕەنگینم

Be tawî zulfî leyla bê dirûnî kifnî rengînim

Füllt mir im Grab den Mund mit dem Staub vom Wege meiner Liebsten,

لەناو قەبرا دەمم پرکەن لە خاکی ڕێگەکەی یارم

Lenaw qebra demim pirken le xakî rêgekey yarim

damit der blutige Atem meines Herzens nicht den Himmel verbrennt.

نەوەک ئاسمان بسووتێنێ هەناسەی جەرگی خوێنینم

Newek asman bisûtênê henasey cergî xwênînim

🔁 Refrain

Auf einmal ist mein Haus zerstört, die Frist meines Lebens ist um,

بەجارێ ماڵی وێرانم بەسەر چوو وەعدەیی ژینم

Becarê malî wêranim beser çû we’deyî jînim

unerfüllt in dieser Welt ist mein süßes Leben vom Wind verweht.

بە ناکامی لە دنیادا بە با چوو عومری شیرینم

Be nakamî le dinyada be ba çû ’umrî şîrînim

Zum Verständnis

Literarische Analyse

1

Das Motiv „Nakamî“ (Unerfülltheit)

Nakamî beschreibt den Tod, ohne Wünsche, Liebe oder Träume verwirklicht zu haben. Das „süße Leben“ ist be ba çû (vom Wind verweht) – Ausdruck totaler Vergänglichkeit.

2

Die Beerdigung als soziales Ereignis

Der Dichter bittet seine refîqan (Freunde), sich in Reihen (sef sef) um seinen Sarg zu versammeln – ein Bild der Solidarität im Schmerz und der Erinnerung an frühere Zeiten.

3

Vermächtnis & Seywan

Der Text nennt konkret den Friedhof Seywan in Silêmanî. Der Wunsch, das Leichentuch (kifn) mit den Haaren der Geliebten (Leyla) zu nähen, ist ein Bild extremer romantischer Hingabe – selbst im Tod mit ihrer Schönheit verbunden.

4

Das Schweigen des Schmerzes

Er bittet, seinen Mund im Grab mit dem Staub vom Weg der Geliebten zu füllen – damit sein letzter, aus blutendem Herzen (cergî xwênîn) kommender Atemzug nicht den Himmel verbrennt.

★

Fazit

„’Umrî Şîrîn“ ist zutiefst traurig und zugleich würdevoll. Qadir Kaban singt es mit fast prophetischer Ernsthaftigkeit – umso ergreifender, da er selbst später ein „unerfülltes“ Leben führte und gewaltsam aus der Welt gerissen wurde.