Strophe 1 · Die Kälte des Landes
Ich wusste nicht, dass der Tag kommen würde, da du mich verlässt, meine Seele.
نەمزانی ڕۆژێ دادێ گیانە تۆ بەجێم دێڵی
Nemzanî rojê dadê giyane to becêm dêlî
Dass du die Kälte dieses Landes in die Tiefen deines Herzens trägst.
ساردی ئەم وڵاتە لە ناخی دڵدا دەکێڵی
Sardî em wilate le naxî dilda dekêlî
Man kann sein Herz nicht jeden Tag ändern, ganz wie es einem beliebt.
ناکرێ هەر ڕۆژێ دڵ بگۆڕی، چۆنت مەبەستە
Nakrê her rojê dil bigorî, çonit mebeste
Hast du vergessen, dass Treulosigkeit bei uns als sehr schweres Vergehen gilt?
بیرت چوو بێوەفایی لای ئێمە گەلێک سەختە
Bîrit çû bêwefayî lay ême gelêk sexte
Um Gottes willen, komm zurück, ohne dich irrt mein Herz ziellos umher.
تخوا بگەڕێوە بەبێ تۆ دڵ سەرگەردانە
Tixwa bigerêwe bebê to dil sergerdane
Der Garten meiner Hoffnung und meines Lebens ist ohne dich ein ewiger Herbst.
باخی هیوا و عومرم بەبێ تۆ هەردەم خەزانە
Baxî hîwa û umrim bebê to herdem xezane
Strophe 2 · „Du wurdest modern“
Deine Augen waren das einzige Licht auf meinem Weg,
چاوانی تۆ تەنیا ڕووناکی ڕێگام بوو
Çawanî to tenya rûnakî rêgam bû
deine Umarmung und deine Locken waren meine Zuflucht und mein Heiligtum [Tekyega].
باوەش و ئەگریجەت پەنا و تەکیەگام بوو
Baweş û egrîcet pena û tekyegam bû
Was hast du hier nur gesehen, dass du dich so plötzlich gewandelt hast?
تۆ لێرە چیت بینی؟ وا بەجارێ گۆڕای
To lêre çît bînî? Wa becarê goray
Warum hast du dich so jäh von der kurdischen Liebe abgewandt?
لە عەشق و ئەوینی کورد بە جارێ تۆرای
Le eşq û ewînî Kurd be carê toray
Ich war wohl wahnsinnig, dir jemals vertraut zu haben.
دێوانە بووم من ئەگەر ڕۆژێ باوەڕم پێت کرد
Dêwane bûm min eger rojê bawerim pêt kird
Du wurdest „modern“ und hast mir, dem Verrückten, den Rücken gekehrt.
تۆش بووی بە مۆدێرن و پشتت لە منی شێت کرد
Toş bûy be modêrn û piştit le minî şêt kird
Der weiße Schnee des Winters hier hat dein Wesen so sehr beeinflusst,
بەفری سپی زستانی ئێرە وا کاری لێت کرد
Befrî sipî zistanî êre wa karî lêt kird
er hat das Wort „Liebe“ reingewaschen und aus deinem Herzen getilgt.
پاکی کردەوە وشەی عەشق و لە دڵتی دەرکرد
Pakî kirdewe wişey eşq û le diltî derkird
Um Gottes willen, komm zurück, ohne dich irrt mein Herz ziellos umher.
تخوا بگەڕێوە بەبێ تۆ دڵ سەرگەردانە
Tixwa bigerêwe bebê to dil sergerdane
Der Garten meiner Hoffnung und meines Lebens ist ohne dich ein ewiger Herbst.
باخی هیوا و عومرم بەبێ تۆ هەردەم خەزانە
Baxî hîwa û umrim bebê to herdem xezane
Strophe 3 · Gestern und heute
Ich werde niemals so sein wie du, und du wirst niemals zur Erfüllung meiner Träume.
من قەت نابم بە تۆ، تۆش نابی بە ئاوات
Min qet nabim be to, toş nabî be awat
Ich schenkte dir mein Vertrauen, doch du hast dein Vertrauen verspielt.
من باوەڕم پێت کرد، تۆش باوەڕت دۆڕاند
Min bawerim pêt kird, toş bawerit dorand
Jetzt tust du so, als wäre überhaupt nichts geschehen;
ئێستا وا دەزانی هێشتا هیچ نەبووە
Êsta wa dezanî hêşta hîç nebuwe
eine reine Liebe von gestern hast du heute bereits vergessen.
دوێنێ عەشقێکی پاک، ئەمڕۆ لەبیرت کردووە
Dwênê eşqêkî pak, emro lebîrit kirduwe
Um Gottes willen, komm zurück, ohne dich irrt mein Herz ziellos umher.
تخوا بگەڕێوە بەبێ تۆ دڵ سەرگەردانە
Tixwa bigerêwe bebê to dil sergerdane
Der Garten meiner Hoffnung und meines Lebens ist ohne dich ein ewiger Herbst.
باخی هیوا و عومرم بەبێ تۆ هەردەم خەزانە
Baxî hîwa û umrim bebê to herdem xezane
1Die Kälte als Metapher der Entfremdung
In Kurdistan wird Liebe mit Wärme und Feuer assoziiert – hier hat der „weiße Schnee“ die Liebe aus dem Herzen „reingewaschen“ (pakî kirdewe): Die Reinheit des Schnees wird ironisch zur emotionalen Leere und Amnesie.
2Kritik der „Moderne“
„Toş bûy be modêrn“ – Modernität nicht als Fortschritt, sondern als Verlust von Tiefe und Beständigkeit: ein Vorwurf, der für Oberflächlichkeit und den Bruch mit der Treue (wefa) steht. Der Dichter bleibt der „Verrückte“ (şêt), der an den alten Idealen festhält.
3Die Sakralisierung der Liebe (Tekyega)
Die Umarmung als „tekyega“ – im Sufismus ein spiritueller Zufluchtsort: Die Liebe hatte heiligen Status; der Verrat ist eine Entweihung des Heiligtums.
4Das Exil der Gefühle
„Was hast du hier nur gesehen?“ – Die Geliebte ist von der „kurdischen Liebe“ (eşqî Kurd) gewichen: eine spezifisch kurdische Art zu lieben, geprägt von Aufrichtigkeit und lebenslanger Bindung; wer sie aufgibt, verliert seine Identität.
5Die Zeitlichkeit der Vergessenheit
Der Kontrast „gestern“ (dwênê) und „heute“ (emro): Was gestern reine Liebe war, ist heute vergessen – die Instabilität der Gefühle als schmerzhaftestes Symptom der neuen Welt.
6Fazit
Ein tiefgründiges Lied über den Kulturschock in der Liebe: die Stimme vieler kurdischer Migranten, deren Beziehungen sich unter einer fremden, kühleren Kultur verändern – äußere Freiheit, erkauft mit innerer Kälte.
