Refrain
Komm herbei, komm herbei, du Heimat [Bawan] meines Vaters, du Pupille meiner Augen.
بەو بەو بەو باوانم بیبیلەی دوو چاوانم
Bew bew bew bawanim bîbîley dû çawanim
Sei nicht schüchtern, Mädchen, du bist der Vortanz [Çopî] meiner wandernden Seele.
بێ شەرم کچۆڵە چۆپی ڕۆحی ڕەوانم
Bê şerim kiçole çopî rohî rewanim
Strophe 1 · Die Tänzerin
Dein Schweiß rinnt wie süßer Saft [Şîle] über deine Brust.
ئارەقی وەک شیلە دێ لە سینە و مەمیلە
Areqî wek şîle dê le sîne û memîle
Sei nicht so stolz, du Zarte, du bist wie eine frisch erblühte Knospe.
مەنازە نەرمیلە هەر وەک تازە چەمیلە
Menaze nermîle her wek taze çemîle
Wenn der Reigentanz für dich ist, so hab Acht auf dich.
چۆپی گەر بۆ تۆ بێ تانەم ئاگات لە خۆ بێ
Çopî ger bo to bê tanem agat le xo bê
Wenn du mich ansiehst, so lass deinen Blick von dieser Seite her kommen.
گەر بڕوانی لە من نیگات لە ئەمبەر بۆ بێ
Ger birwanî le min nîgat le ember bo bê
Komm herbei, komm herbei, du Heimat [Bawan] meines Vaters, du Pupille meiner Augen.
بەو بەو بەو باوانم بیبیلەی دوو چاوانم
Bew bew bew bawanim bîbîley dû çawanim
Sei nicht schüchtern, Mädchen, du bist der Vortanz [Çopî] meiner wandernden Seele.
بێ شەرم کچۆڵە چۆپی ڕۆحی ڕەوانم
Bê şerim kiçole çopî rohî rewanim
Strophe 2 · Silêmanî und Koye
Du blickst aus der Ferne, so sachte und so gütig.
تۆ لە دوور دەڕوانی شل شل چەند میهرەبانی
To le dûr derwanî şil şil çend mîhrebanî
Deine Sprache ist so süß wie die der Mädchen aus Silêmanî.
شیرینە زمانی هەر وەک کچی سلەیمانی
Şîrîne zimanî her wek kiçî sileymanî
Sie kommt und geht, mein Herz begehrt sie deshalb so sehr.
دێ لە هات و چۆیە دڵی خۆش دەوێت بۆیە
Dê le hat û çoye dilî xoş dewêt boye
Mein Herz gehört ganz allein dir, du Mädchen aus der Stadt Koye.
دڵم هەر هی تۆیە کیژی شارەکەی کۆیە
Dilim her hî toye kîjî şarekey koye
Komm herbei, komm herbei, du Heimat [Bawan] meines Vaters, du Pupille meiner Augen.
بەو بەو بەو باوانم بیبیلەی دوو چاوانم
Bew bew bew bawanim bîbîley dû çawanim
Sei nicht schüchtern, Mädchen, du bist der Vortanz [Çopî] meiner wandernden Seele.
بێ شەرم کچۆڵە چۆپی ڕۆحی ڕەوانم
Bê şerim kiçole çopî rohî rewanim
Strophe 3 · Kerkûk, Zaxo und Dihok
Schön ist sie wie eine Braut, die gerade erst erstrahlt.
جوانە وەکوو بووکێ وا تازە هەڵدەترووکێ
Cwane wekû bûkê wa taze heldetrûkê
Sie schreitet auf Zehenspitzen daher wie die Mädchen aus Kerkûk.
پێهەڵدێ بە نووکێ هەر وەک کچی کەرکووکێ
Pêheldê be nûkê her wek kiçî kerkûkê
Wegen ihrer Brust und ihres Dekolletés sinke ich vor ihr auf die Knie.
لە سینە و بەرۆکێ دەمهێنێتە سەر چۆکێ
Le sîne û berokê demhênête ser çokê
Sie ist das Mädchen meiner Region, ob aus Zaxo oder aus Dihok. [Kurmancî]
کچکا دەڤەرا من ل زاخۆ یا دهۆکێ
Kiçka devera min li Zaxo ya Dihokê
Komm herbei, komm herbei, du Heimat [Bawan] meines Vaters, du Pupille meiner Augen.
بەو بەو بەو باوانم بیبیلەی دوو چاوانم
Bew bew bew bawanim bîbîley dû çawanim
Sei nicht schüchtern, Mädchen, du bist der Vortanz [Çopî] meiner wandernden Seele.
بێ شەرم کچۆڵە چۆپی ڕۆحی ڕەوانم
Bê şerim kiçole çopî rohî rewanim
1Das Motiv des Çopî
Der çopî ist der Anführer des kurdischen Reigentanzes, der das Tuch schwenkt. Die Geliebte als „Çopî der Seele“ ist die Taktgeberin des ganzen Lebens: Der Tanz als Metapher für die lebendige, dynamische Liebe, die nicht stillstehen kann.
2Regionale Identität als Mosaik
Eine klassische rhetorische Figur: Silêmanî steht für die „süße Sprache“, Koye, die Stadt der Dichter, besitzt sein Herz, Kerkûk für Stolz und graziösen Gang, Zaxo und Dihok für die Schönheit Bahdinans. Jede Stadt steuert ein Attribut zur Vollkommenheit der Geliebten bei: Kurdistan als kulturelle Einheit.
3Somatische Ästhetik
Sehr körperlich und sinnlich: Der Schweiß der Tanzenden wie süßer Saft (şîle), höchste Bewunderung ihrer Vitalität; die Knospe (çemîle) für Frische; das Sinken auf die Knie (ser çokê) als rituelle Demut vor der Schönheit.
4Die Geliebte als Bawan
Wie in vielen kurdischen Klassikern ist die Geliebte nicht nur Person, sondern bawan: Heimat und Wurzel, der Ort von Identität und Frieden; die „Pupille“ (bîbîle), durch die der Dichter die Welt sieht.
5Modernisierung der Folklore
Zekeriya überführt das Volkslied-Thema in modernen Pop und schlägt in der letzten Zeile die Brücke vom Soranî ins Kurmancî („li Zaxo ya Dihokê“): der Anspruch des nationalen Künstlers, der alle Regionen musikalisch vereint.
6Fazit
Eine lebensbejahende Hymne auf die kurdische Frau und Geografie: Schönheit als Kraft, die ein ganzes Land eint, ein Plädoyer für Lebensfreude (kêfxweşî) und kulturelle Vielfalt, die in der Geliebten zur Einheit verschmilzt.
